De Energietransitie

De energietransitie is in volle gang en de hele wereld is bezig met de overstap van fossiele energie naar hernieuwbare energie. Het belangrijkste klimaatdoel is het beperken van de opwarming van de aarde tot maximaal 1,5 graad. Om deze reden werd in 2015 het klimaatakkoord van Parijs gesloten. In dit artikel leggen we uit hoe het klimaatakkoord is ontstaan en wat de huidige stand van zaken is binnen de energietransitie, zowel wereldwijd als in Nederland.

Aanleiding energietransitie

Klimaatakkoord van Parijs

In 2015 sloten 194 landen in Parijs het klimaatakkoord die zij symbolisch op de Dag van de Aarde (22 april 2016) ondertekenden. In het klimaatakkoord zijn afspraken opgenomen om de uitstoot van schadelijke broeikasgassen voor 2050 met 100% te reduceren ten opzichte van het jaar 1990. Het begin van de energietransitie was hiermee geboren.

Klimaatakkoord Parijs

Klimaatdoelen uit het Parijsakkoord

Het belangrijkste klimaatdoel is om de uitstoot van schadelijke broeikasgassen in 2050 met 100% te reduceren ten opzichte van 1990. Om dit doel te behalen maakten veel landen een eigen klimaatakkoord met klimaatafspraken en tussendoelen, waarbij 2030 een belangrijk meetmoment is om te zien waar we staan. In dat jaar moet de CO2-reductie al 55% zijn. Uitgangspunt is het beperken van verdere opwarming van de aarde tot maximaal 1,5 graad in 2050. Op dit moment stevenen we af op een opwarming van 3 graden.

Klimaatdoelen:

2030: 55% minder CO2-uitstoot

2030: 32% hernieuwbare energieverbruik

Klimaattop: jaarlijkse klimaatbijeenkomst 

De landen die deel uit maken van het klimaatakkoord komen jaarlijks bij elkaar op een klimaatconferentie. De landen bespreken hier de voortgang binnen hun eigen land en maken aanvullende of nieuwe (bindende) afspraken om de klimaatdoelen te realiseren. Bij de klimaatconferenties zijn ministeries van alle deelnemende landen, bedrijven, wetenschappers en andere vertegenwoordigers aanwezig.

Klimaattop 2021: klimaatakkoord afgetikt, maar vooral teleurstelling

De klimaattop van 2021 werd gehouden in Glasgow, Schotland, maar deze verliep uiterst moeizaam. De bedoeling was dat de afspraken uit het klimaatakkoord werden afgetikt en dat gebeurde ook in afgeslankte vorm. Het klimaatakkoord van Glasgow was een feit geworden, maar er heerste ook veel teleurstelling.

De klimaattop 2021

Klimaattop 2022: klimaatdoel nog haalbaar?

De klimaattop in Egypte in 2022 was alweer de 27e klimaatbijeenkomst en werd gehouden tussen 7 en 18 november. Tijdens de klimaattop werd vooral het klimaatdoel om opwarming van de aarde tot 1,5 graad te beperken besproken. Niet hoe we dit gaan halen, maar of het klimaatdoel aangepast moet worden, omdat 1,5 graad vrijwel onhaalbaar lijkt. Wel werd er eindelijk een klimaatschadefonds voor ontwikkelingslanden afgesproken.

De klimaattop 2022

Klimaattop 2023

De klimaattop van 2023 wordt gehouden in de Verenigde Arabisch Emiraten en wordt gehouden in november.

Klimaattop in Egypte 2022

Nederlandse klimaatdoelen en klimaatplan

De Nederlandse overheid heeft als doel om in 2030 een CO2-reductie van 49% te halen. Dit tussentijdse doel moet uiteindelijk leiden tot een CO2-neutrale economie in 2050. Het kabinet heeft de ambitie uitgesproken het tussentijdse doel in 2030 zelfs op te schroeven naar een CO2-reductie van 55%. De maatregelen voor de komende 10 jaar (tot 2030) zijn vastgesteld in een Klimaatplan. Om het Europese klimaatdoel te behalen en de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad in 2050, moet de energietransitie sneller worden uitgevoerd en moet Nederland dus veel (meer) maatregelen treffen. Het kabinet werd het in 2018 eens over een klimaatwet, zodat de afspraken uit het Nederlandse klimaatakkoord ook wettelijk vastgelegd zijn.

Klimaatplan

Klimaatakkoord Nederland

De Greendeal

Toekomstplannen energietransitie in een green deal

Frans Timmermans en Ursula von der Leyen presenteerden eind vorig jaar tijdens de 25e klimaattop in Madrid een ambitieus klimaatplan: de Greendeal. Dit is het Europese pakket met maatregelen is een actieplan om de Europese Unie CO2-neutraal te maken. Sinds de presentatie op 19 december 2019 zijn er al diverse plannen en maatregelen uitgeschreven en aangenomen die de energietransitie Europees gezien structuur geven. Op 14 juli 2021 ging de uitvoering van de Green Deal van start met het Fit for 55-pakket. In een handige tijdlijn zie je de voortgang van de Green Deal plannen.

Voortgang Greendeal

Fit for 55 plan

Wat is de greendeal?

Huidige stand van zaken binnen de energietransitie

Aandeel hernieuwbare energie van ons energieverbruik

Het aandeel hernieuwbare energie van het Europese energieverbruik moet in 2030 op 32% uitkomen, maar bleef in 2021 steken op 21,8%. Dit is zelfs 0,3% lager dan in 2020 en was vooral te wijten aan de gevolgen van Covid19. Veel landen deden het dan ook minder dan in 2020, waarbij vooral Luxemburg (11,7%), Malta (12,2%) en Nederland (12,3%) achter blijven. Landen die het wel goed doen als het gaat om hun aandeel hernieuwbare energie op het energieverbruik zijn Zweden (62,6%), Finland (43,1%) en Letland (42,1%). De landen halen hun hernieuwbare energie vooral uit waterkracht en biomassa halen.

aandeel hernieuwbare energie in Nederland
Aandeel hernieuwbare energie in 2021

Aandeel hernieuwbare energie elektriciteitsverbruik

Het aandeel hernieuwbare energie van het Europese elektriciteitsverbruik was in 2021 ruim 37,5% en steeg maar met 0,1% ten opzicht van 2020. De landen met het grootste aandeel hernieuwbare elektriciteit zijn Oostenrijk (76,2%), Zweden (75,7%) en Denemarken (62,6%). Waar Denemarken het vooral van windenergie moet hebben maken Oostenrijk en Zweden vooral gebruik van waterkracht. Landen met het minste aandeel hernieuwbare elektriciteit zijn Malta (9,7%), Hongarije (13,7%) en Luxemburg (14,2%). Nederland deed het in 2021 best aardig met 30,4% wat ten opzichte van 2020 een groei van 4% betekende.

Aandeel hernieuwbare elektriciteit in Nederland
aandeel hernieuwbare elektriciteit in Europa 2021

Hernieuwbare energiebronnen voor elektriciteit

Waar komt onze hernieuwbare energie in Europa vandaan? Windenergie is verreweg de grootste energiebron en neemt 37,4% van de energieproductie voor haar rekening. Ongeveer 32,3% is afkomstig uit waterkracht dat vooral in Scandinavische landen wordt geproduceerd en zonne-energie kent een groeiend aandeel van 15,2%, waar dit vorig jaar nog 14% was.

Energiebronnen voor elektriciteit in Europa 2021

Uitstoot van broeikasgassen in de wereld

China  was ook in 2021 het land dat de meeste broeikasgassen uitstoot met maar liefst 11.472 Megaton CO2. De Verenigde Staten staat op de 2e plaats, maar stoot de helft minder CO2 uit dan China. Sterker nog, China stootte in 2021 meer CO2 uit dan de gehele top 6 bij elkaar. Nederland staat op plek 34 met een CO2-uitstoot van 141 Megaton, terwijl dit in 2020 nog 138 Mton was. Van deze huidige top 15 groeide alleen de CO2-uitstoot van Zuid-Afrika niet.

CO2 uitstoot per land in 2021

Onderzoek energietransitie

De wetenschap en onafhankelijke instanties doen constant onderzoek naar de kosten, de haalbaarheid en de ontwikkelingen van de energietransitie. Hieronder vind je belangrijke onderzoeken die zijn uitgevoerd.

Playlist: Video's over de energietransitie

  • Nuttige pagina?
  • 3   0

Andere bekeken ook

Klimaatverandering

Hernieuwbare energie