Elektriciteitsmeters

De rol van elektriciteitsmeters wordt steeds belangrijker. Meer dan 85 procent van de huishoudens in Nederland heeft inmiddels al een slimme meter in huis. Ongeveer 4 procent heeft een conventionele digitale meter en 1 procent heeft nog een analoge meter. Een slimme meter is handig als je meer inzicht wil in je energieverbruik, de elektrische auto slim wil laden of natuurlijk voor het terugleveren van energie. In dit artikel leggen we uit welke elektriciteitsmeters er zijn en wat je ermee kunt.

De slimme meter

De slimme meter is sinds 2010 de standaard elektriciteitsmeter die door netbeheerders wordt geplaatst. Met de slimme meter krijg je eenvoudig inzicht in je energieverbruik. Ook kun je deze gebruiken voor de teruglevering van je zonnepanelen of het slim laden van de elektrische auto.

Slimme meter uitlezen

Om inzicht in je energieverbruik te krijgen lees je de slimme meter zelf uit via de P1-poort. In de handleiding van de slimme meter vind je waar deze datapoort op jouw meter zit. De datapoort is standaard geactiveerd en je sluit eenvoudig een verbruiksmanager aan, die je vervolgens uitleest via een app op de smartphone of de laptop.

Zelf de slimme meter uitlezen

Uitlezen slimme meter door derden

Je kunt ook inzicht krijgen via je energieleverancier of andere dienstverlener. Hierbij moet je expliciet toestemming geven dat dit bedrijf jouw slimme meter mag uitlezen. De uitlezing van de slimme meter gaat dan via een virtuele datapoort (P4). Je krijgt vervolgens toegang tot een app of verbruiksprogramma van dit bedrijf waar je de toestemming aan hebt gegeven. Heb je een storing bij het uitlezen? Meld deze dan bij de dienstverlener, zij lossen dit samen met de netbeheerder op.

Uitlezing door de netbeheerder

Ook de netbeheerder kan standaard de meterstanden uitlezen. Dit gebeurt alleen op verzoek van de energieleverancier voor het opmaken van de jaarafrekening of als er een storing in de meter is. De slimme meter wordt ook regelmatig voorzien van de nieuwste firmware. Je hoeft hier zelf niets voor te doen.

Uitleesfunctie uitschakelen

Je kunt de uitleesfunctie ook altijd uitschakelen (en eventueel later weer inschakelen). De netbeheerder of andere dienstaanbieder kunnen de slimme meter dan niet meer uitlezen. De P1-poort op de meter functioneert dan nog wel, dus slim laden en inzicht krijgen in je energieverbruik kan gewoon. Ook ontvangt de meter nog steeds firmware updates. Het in- en uitschakelen regel je met de netbeheerder.

Slim laden elektrische auto

Voor het slim laden van de elektrische auto heb je naast een slimme laadpaal ook een slimme meter nodig. De slimme meter zorgt er samen met de slimme laadpaal voor dat jouw elektrische auto altijd maximaal geladen wordt en voorkomt overbelasting. Voor het slim laden heb je een slimme meter met softwareversie 5.0 nodig. In sommige gevallen is softwareversie 4.0 ook nog voldoende. Vraag dit voor de zekerheid na bij de verkoper van je laadpaal.

Terugleveren van energie

De meeste slimme elektriciteitsmeters zijn geschikt voor het registreren van de teruglevering van bijvoorbeeld de zonnepanelen. Alle slimme meters registreren standaard op dubbeltarief. Je bepaalt zelf met de energieleverancier of de energie tegen enkeltarief of dubbeltarief wordt afgerekend.

In onderstaand overzicht zie je of jouw slimme meter al geschikt is voor teruglevering of slim laden.

Meter

Types

Software

Terug
leveren

Slim laden

Dubbel
tarief

Hand
leiding

Video

Actaris ACE4000

Actaris

ACE4000

DSMR 1.0

Enel

Enel

GIST

GISM

TLC

Iskra

Iskra

ME382

MT382

DSMR 2.2

Kaifa

MA105

MA304

DSMR 4.0

Kaifa

MA105C

MA304C

DSMR 4.2

Kamstrup

68618
68431

DSMR 2.2

L&G

ZCF E004
ZMF E005

DSMR 4.0

L&G

ZCF E0030
ZMF E0031

DSMR 4.2

Sagemcom

T210-D

ESMR 5.0

Sagemcom T211

Sagemcom

T211

ESMR 5.0

Sagemcom

XS210

ESMR 5.0

ZIV

5CTA3BCE

ESMR 5.0

Slimme meter aanvragen

Als je nog geen slimme meter hebt dan vraag je een slimme meter aan bij de netbeheerder. De kosten voor de slimme meter hangt af van de situatie:

  • Terugleveren? De slimme meter is gratis.
  • Nieuwere slimme meter? De kosten zijn ongeveer 180 euro.
  • Geen teruglevering, maar je wil wel een slimme meter? De kosten zijn ongeveer 80 euro.

Wie is mijn netbeheerder?

Conventionele digitale meters

De voorloper van de slimme meter is de conventionele digitale meter. Dit type meter komt in vele soorten en maten. In sommige gevallen is deze geschikt voor het terugleveren van je zonne-energie en kun je ook met deze meter inzicht krijgen in je energieverbruik. Voor slim laden is deze meter niet geschikt.

Inzicht energie verbruik

Ook met conventionele digitale elektriciteitsmeters kan je nog inzicht verkrijgen in je energieverbruik. Hiervoor moet je wel wat beter zoeken, want alleen in sommige gevallen heeft de meter nog een pulse. Hierop sluit je een apparaat aan die op basis van de pulse je energieverbruik registreert. Een conventionele digitale meter heeft geen P1-poort en de pulse wordt ook niet door de netbeheerder ondersteund. In alle gevallen kun je natuurlijk zelf de meterstanden fysiek opnemen en bijhouden in een spreadsheet.

Slim laden niet mogelijk

Met een normale digitale meter is slim laden niet mogelijk.

Terugleveren van energie

De meeste conventionele digitale elektriciteitsmeters zijn geschikt voor het registreren van de teruglevering van bijvoorbeeld de zonnepanelen, maar kunnen geen dubbeltarief meer registreren. Sinds 1 juli 2021 sturen netbeheerders namelijk geen tariefsignaal meer uit. Let op, in sommige gevallen registreert een normale digitale meter per fase! Dit levert een financieel nadeel op als de salderingsregeling verdwijnt. Het is dus verstandig om dit metertype te laten vervangen.

In onderstaand overzicht zie je welke conventionele digitale meters er zijn en wat ze kunnen.

Dit overzicht komt nog

Conventionele digitale meter aanvragen

Als je nog geen geschikte meter voor teruglevering hebt dan vraag je een conventionele digitale meter aan bij de netbeheerder. De kosten voor deze meter hangt af van de situatie:

  • Terugleveren? De normale digitale meter is gratis.
  • Nu een slimme meter? Het teruggaan naar een normale digitale meter kost 270 euro.

Wie is mijn netbeheerder?

Analoge meters

Tot aan het jaar 2000 werden er nog analoge elektriciteitsmeters geplaatst. Dit type meter heeft in sommige gevallen een draaischijf, waardoor deze mogelijk ook de teruglevering kan verwerken. Slim laden en uitlezen op afstand is niet mogelijk.

Inzicht energie verbruik

Met analoge elektriciteitsmeters kun je alleen inzicht krijgen in je energieverbruik als je de meterstanden fysiek opneemt en bijhoudt in een spreadsheet. Als je ook zonnepanelen hebt is het niet mogelijk om dit inzicht te verkrijgen, omdat de analoge meter de teruglevering meteen saldeert. Analoge meters zonder draaischijf of met een teruglooprem verwerken geen teruglevering en zijn dus niet geschikt voor zonnepanelen.

Slim laden niet mogelijk

Met een analoge meter is slim laden niet mogelijk.

Terugleveren van energie

Een analoge draaischijfmeter (of ferrarismeter) verwerkt de teruglevering door terug te draaien. Analoge draaischijfmeter zijn niet gemaakt of getoetst voor de werking met zonnepanelen. Een netbeheerder biedt daarom ook nooit garantie op de werking van de meter, nadat je er zonnepanelen op hebt aangesloten. Je hebt geen financiële voordelen met een analoge draaischijfmeter, maar loopt wel een risico dat je teruglevering mist door een defect. Niet alle analoge meters hebben een draaischijf en in sommige gevallen is de draaischijf voor teruglevering geblokkeerd.

Afgekeurde analoge meter

Als je analoge meter door de netbeheerder of Agentschap Telecom is afgekeurd, dan vervangt de netbeheerder de meter altijd. Hier heb je geen inspraak in. In de loop van 2023 vervangt de netbeheerder sowieso alle analoge meters, omdat een wetswijziging in de salderingsregeling (vanaf 2025) een digitale meter mét terugleverregistratie verplicht stelt.

Check hier of jouw analoge meter is afgekeurd

Analoge meter aanvragen

Analoge meters worden niet meer geplaatst en deze kan je dus ook niet meer aanvragen.

Veelgestelde vragen over elektriciteitsmeters

Ik wil mijn analoge meter houden, kan dit?

Een analoge meter is niet gemaakt voor het verwerken van zonnepanelen, maar op dit moment ben je niet verplicht om deze te vervangen. Als vanaf 2025 de salderingsregeling verandert of de netbeheerder keurt de analoge meter, dan ben je verplicht mee te werken aan het vervangen van de analoge meter.

Meer over de salderingsregeling

Is de elektriciteitsmeter eigendom van mij?

Nee, de elektriciteitsmeter is eigendom van de netbeheerder. Je huurt de elektriciteitsmeter en betaalt hiervoor meterkosten. Deze zijn verwerkt in de netwerkkosten die de energieleverancier in rekening brengt. Je krijgt dus geen aparte factuur van je netbeheerder.

Heb ik voordeel als ik de analoge meter hou?

Nee, de elektriciteitswet (Art. 31c) bepaalt hoeveel geld je voor de teruglevering van je zonnepanelen krijgt. Het maakt dus niet uit welke elektriciteitsmeter je hebt.

Meer over de salderingsregeling

Mag ik zelf de elektriciteitsmeter vervangen?

Nee, dit mag alleen de netbeheerder, een installateur met zegelrecht of een bedrijf dat namens de netbeheerder werkzaamheden uitvoert. De aansluiting en meter zijn namelijk voorzien van een speciaal zegel die voorkomt dat er onrechtmatige werkzaamheden plaatsvinden. Het onrechtmatig verbreken van dit zegel wordt dan ook gezien als fraude. Vraag dus altijd bij je installateur of hij zegelrecht heeft. Als je een hoofdschakelaar hebt, dan is het verbreken van een zegel niet nodig. Is het zegel verbroken, neem dan contact op met de landelijke storingsdienst via telefoonnummer 0800 – 9009.

Kan de slimme meter gehackt worden?

Alle slimme digitale apparaten die met internet of een ander netwerk verbonden zijn kunnen worden gehackt. Daarom worden ook slimme meter beveiligd en voortdurend geüpdatet met de nieuwste firmware. In Nederland is nog geen sprake geweest van gehackte slimme meters.

Kan ik op de meter ook de opgewekte stroom zien?

Nee, de elektriciteitsmeter kan alleen registreren wat je verbruikt en wat je teruglevert. De teruglevering is slechts een gedeelte van de opgewekte stroom van je zonnepanelen.

Meer over opwekken en terugleveren

Ik kan mijn slimme meter niet uitlezen

Als je gebruik maakt van de uitleestool van je energieleverancier dan kan het soms zo zijn dat er data mist of de uitlezing niet lukt. Meld deze storing altijd bij je energieleverancier (of andere dienstverlener). Zij nemen contact op met de netbeheerder om de uitleeststoring samen op te lossen.

Andere bekeken ook

Zonnepanelen

De salderingsregeling

  • Nuttige pagina?
  • 74   0