Alles over zonnepanelen

Zelf energie opwekken met zonnepanelen is verreweg de makkelijkste manier om zelf duurzame energie te produceren. Ze zijn eenvoudig te installeren en hebben weinig onderhoud nodig. Daarnaast hebben zonnepanelen een lange technische levensduur en zijn ze in korte tijd weer terugverdiend. De energie die je zelf opwekt met een zonnepaneel en meteen verbruikt is ook écht groen. In dit artikel vertellen we je alles wat je moet weten over zonnepanelen.

Over zonnepanelen

Hoe werkt een zonnepaneel?

Als er zonlicht op het zonnepaneel schijnt komen er elektronen los uit de bovenkant van het paneel. Er ontstaat een “vrij elektron” met een bijbehorend gat. De elektronen kunnen maar één kant op, omdat er vanwege een ongelijke ladingverdeling een elektrisch veld ontstaat. Hierdoor ontstaat er een spanningsverschil tussen de boven- en onderkant van het paneel. Door deze kanten op elkaar aan te sluiten gaat er over de draad stroom lopen.

Waar bestaat een set zonnepanelen uit?

Een set zonnepanelen bestaat meestal uit een omvormer, een zonnepaneel, framewerk en aansluitkabels. Gemiddeld wek je met 1 zonnepaneel tussen de 300 en 400 kWh per jaar op. De technische levensduur van een zonnepaneel is minimaal 25 jaar, waarbij het vermogen geleidelijk afneemt (degradatie). Na 25 jaar leveren de meeste zonnepanelen nog zo’n 85% van het oorspronkelijk vermogen. De omvormer heeft een kortere levensduur en moet meestal na 10 jaar vervangen worden.

Zonnecellen van silicium

Een zonnepaneel bestaat uit meerdere zonnecellen. De meeste zonnecellen zijn gemaakt van een laag silicium. Om van dit silicium een halfgeleider te maken voegt men aan de bovenkant een laagje fosfor toe en aan de onderkant een laag borium. Vervolgens plaatst men dit geheel tussen twee glasplaten, die samen een zonnepaneel vormen.

Glas-glas of Glas-folie?

Voorheen was Glas-folie de enige keuze bij zonnepanelen, maar sinds enkele jaren heeft een nieuwe techniek zich aangediend: Glas-glas. Maar wat is nou de beste keuze voor jou? Allereerste zijn Glas-folie zonnepanelen goedkoper in aanschaf. Glas-glas is echter duurzamer en behoudt voor een langere tijd een hogere opbrengst: Na 25 jaar is dit verschil ongeveer 5 procent. Een Glas-glas zonnepaneel is daarbij minder kwetsbaar, maar wel een stuk zwaarder, zo’n 10 kilo zwaarder per paneel. De dakconstructie moet dit dus wel kunnen dragen.

Zonnepanelen glas of folie

Voordelen Glas-glas

  • Hogere opbrengst: 87% na 30 jaar (bij Glas-folie: 80% na 25 jaar)
  • Duurzamere materialen en beter recyclebaar
  • Sterker en weersbestendiger

Nadelen Glas-glas

  • Zwaarder, waardoor een stevige dakconstructie nodig is
  • 2x duurder dan Glas-folie
Monokristalijnne zonnepanelen

Monokristallijne

De meeste zonnepanelen hebben monokristallijne zonnecellen. Deze zijn duurder in aanschaf dan polykristallijne panelen, maar wel efficiënter. Een monokristalijne zonnepaneel is in vele kleuren verkrijgbaar en geschikt voor zowel grote als kleine daken.

Polykristallijne zonnepanelen

Polykristallijne

Een zonnepaneel met polykristallijne zonnecellen zijn minder efficiënt dan monokristallijne panelen. De productiekosten liggen wel een stuk lager, waardoor de polykristallijne zonnepaneel wel een stuk goedkoper is. Ze zijn zeer geschikt voor grote daken. Je herkent dit zonnepaneel aan zijn opvallende blauwe kleur.

Microkristallijne zonnepanelen

Dunne film

Een dunne-film zonnepaneel is vaak dunner, waardoor het paneel flexibel is. Deze microkristallijne zonnepaneel wekt meer elektriciteit op per vermogen, maar juist minder per oppervlakte, omdat ze meer ruimte nodig hebben. Ook bij hoge temperaturen werken dunne-film panelen uitstekend.

Kosten en terugverdientijd zonnepanelen

Wat kosten zonnepanelen?

De kosten van een zonnepaneel wordt uitgedrukt in euro/wattpiek. In 2022 ligt deze prijs op ongeveer €1,25 per wattpiek, waarmee een gemiddelde set van 12 panelen (5000 Wattpiek) in 2022 dus zo’n 6250 euro kost (inclusief btw, installatie en exclusief omvormer).

Overige kosten voor 12 zonnepanelen

  • String omvormer: 1200 euro
  • Optimizers: 720 euro
  • Micro-omvormers: 1740 euro (i.p.v. string omvormer)
  • Wijzigen meterkast: 500 euro
  • Slimme meter: 75 euro (nu vaak nog gratis)

Kosten tijdens levensduur zonnepanelen

  • Reinigen zonnepanelen: 60 euro
  • Installatiecheck: 250 euro
  • Vervangen omvormer: +/- 1500 euro *

* Houd er rekening mee dat je tijdens de levensduur van de zonnepanelen minimaal één keer de omvormer(s) moet vervangen. Neem deze dus mee in het berekenen van de terugverdientijd.

Terugverdientijd zonnepanelen

De gemiddelde terugverdientijd ligt normaliter tussen de 7 en 10 jaar, bij een kWh-prijs van 20 cent. Hoe hoger de elektriciteitsprijs, hoe sneller de zonnepanelen zijn terugverdiend. Onderstaand overzicht is opgesteld op basis van de gemiddelde prijs in 2022 (inclusief installatiekosten en btw). De opbrengst is op basis van 90 procent van het vermogen en gaat uit van een optimale dakopstelling, zonder schaduw. Onderhoud en vervangen van de omvormer zijn niet meegenomen in de berekening. De huidige elektriciteitsprijs ligt rond de 40 cent per kWh en zorgt ervoor dat de zonnepanelen al binnen 4 jaar al zijn terugverdiend.

terugverdientijd zonnepanelen prijspeil 2022

Opbrengst zonnepanelen per regio

Andere belangrijke factoren voor de terugverdientijd zijn de ligging, het soort zonnepaneel, het onderhoud, maar ook de plaats waar je woont. In onderstaande afbeelding zie je hoeveel kWh per kWp de theoretische opbrengst is per regio in Nederland.

Opbrengst-zonnepanelen-2022

Opbrengst zonnepanelen per maand

De meest gunstige periode voor zonnepanelen is in de periode april t/m september. In deze 6 maanden wekken de zonnepanelen bijna driekwart van de totale opbrengst op. In de overige maanden doen de zonnepanelen minder, maar wekken ze nog steeds energie op.

Opbrengst zonnepanelen per maand 2021

Onderhoud en verzekeren zonnepanelen

Onderhoud zonnepanelen

Onderhoud aan de installatie en het zonnepaneel is belangrijk om het rendement zo optimaal mogelijk te houden. Ook voor de veiligheid is dit natuurlijk belangrijk. Het advies is om één keer per 3 jaar de gehele installatie te laten controleren door een erkend installatiebedrijf. Deze kan op die manier tijdig defecten in kabels en verbindingen constateren en verhelpen. Het laten controleren van je zon-installatie kost zo’n 250 euro.

Zonnepanelen schoonmaken

Maak de zonnepanelen ook af en toe schoon met water en een zachte doek of laat hiervoor een specialist langskomen. Zelf schoonmaken kan natuurlijk, maar zorg er dan wel voor dat er geen onveilige situaties ontstaan. Schakel de omvormer dus uit!

Tegenwoordig zijn er veel schoonmaakbedrijven die hun dienst aanbieden. Zij gebruiken speciaal osmose water om de zonnepanelen op een deskundige manier te reinigen. Het laten reinigen van een gemiddelde set zonnepanelen (15 stuks) kost ongeveer 60 euro.

Verzekeren zonnepanelen

Zonnepanelen vallen onder je opstalverzekering als deze nagelvast aan de woning zijn gemonteerd. Deze hoef je dus niet apart te verzekeren. Voor zonnepanelen op platte daken verschilt dit per verzekeraar. Heb je een platdak en ga je zonnepanelen plaatsen? Informeer dan voor de zekerheid bij je verzekeraar of deze onder de opstalverzekering vallen.

Zonnepanelen op jouw dak?

Geschiktheid dak

Om te controleren of jouw dak geschikt is voor het plaatsen van zonnepanelen maak je gebruik van de Zonatlas. Deze handige website laat op een eenvoudige manier het potentieel voor zonnepanelen op jouw dak zien.

Oplossingen voor schaduwvorming

Speciale optimizers of micro omvormers lossen (deels) het rendementsverlies op dat door schaduwvorming ontstaat. Als je gebruik maakt van micro omvormers heb je geen string-omvormer meer nodig. Bij optimizers is dat nog wel het geval. Sommige installatiebedrijven bieden standaard optimizers aan, maar deze leveren niet altijd het gewenste voordeel op. Laat je hierover dus goed informeren door meerdere installateurs.

  • Prijs per optimizer: 60 euro
  • Prijs per micro-omvormer: 145 euro

Meer over omvormers

Ideale ligging 

Voor een optimaal rendement is de ideale ligging normaal gesproken pal op het zuiden. Wat de ideale ligging is hangt ook af van je persoonlijke woonsituatie. In sommige gevallen levert juist een oost-west opstelling van de zonnepanelen een hoger rendement. De ideale hellingshoek ligt zo tussen de 30 en 40 graden. Het is daarnaast ook belangrijk om schaduwvorming zoveel mogelijk te voorkomen. In onderstaande tabellen zie je de opbrengst in percentage per hellingshoek en dakopstelling.

Dakopstelling Oost-west tot Noord
Dakopstelling Zuid tot Oost-west

In de meterkast

Capaciteit aansluiting

De capaciteit van de aansluiting bepaalt hoeveel zonnepanelen je maximaal kunt aansluiten en of er een wijziging van de aansluiting nodig is. Je kunt dus nooit meer zonvermogen plaatsen dan de capaciteit van je aansluiting. In onderstaand tabel lees je het maximale vermogen per aansluiting.

Vermogen zonnepanelen op de aansluiting

Verzwaren aansluiting in de meterkast

Voor een gemiddelde set zonnepanelen van 5 KWp (12 panelen) heb je voldoende aan een standaard aansluiting van 1×35 ampère. Als je meer plaatst, dan moet je de aansluiting laten wijzigen naar minimaal 3×25 ampère. De eenmalige kosten voor het verzwaren van de aansluiting zijn ongeveer 300 euro en kan verschillen per netbeheerder.

Voor installaties groter dan 17 KWp (45 zonnepanelen) heb je een aansluiting nodig die groter is dan 3×25 ampère. Naast de eenmalige kosten moet je dan ook rekening houden met extra jaarlijkse kosten. Bij een wijziging van de aansluiting zit gratis een slimme meter inbegrepen. Voor meer informatie neem je contact op met je netbeheerder.

Vervangen elektriciteitsmeter

De meeste mensen hebben tegenwoordig een slimme meter in de meterkast. Deze is standaard geschikt om de teruglevering van de zonnepanelen te meten. Als je nog geen geschikte meter hebt, dan vraag je deze aan bij de netbeheerder. Meestal vervangt de netbeheerder de meter gratis voor je.

Check hier of jouw meter geschikt is

Wijzigen groepenkast

Op een bestaande groep in de meterkast mag je géén zonnepanelen (meer) plaatsen. Dus ook geen plug & play setjes van 2 of 3 zonnepanelen. In alle situaties moeten de zonnepanelen zijn aangesloten op een vrije groep. Een installateur kan een vrije groep voor je aanleggen. De kosten voor het aanbrengen van een aparte groep voor de zonnepanelen liggen zo rond de 500 euro. Vaak plaatst de installateur ook een hoofdschakelaar (verplicht als deze nog niet aanwezig is), een aparte aardlekschakelaar (verplicht) of vervangt hij de verouderde stoppen voor automaten. Als je geen hoofdschakelaar hebt, zoek dan een installateur met zegelrecht die aansluitkast mag openen.

Meer over de eisen aan installatie van zonnepanelen

Subsidie voor zonnepanelen

Geen subsidie voor consumenten

Voor consumenten en bedrijven met een kleinverbruikersaansluiting is er op dit moment geen subsidie beschikbaar. Voor scholen, theaters en sportverenigingen die een klein zonproject starten op een kleinverbruikersaansluiting is er wel subsidie. Zij kunnen gebruiken maken van de ISDE subsidie. Je hebt een kleinverbruikersaansluiting als de capaciteit niet groter is dan 3×80 ampère.

Meer over ISDE subsidie

Salderingsregeling

De salderingsregeling is een fiscale regeling voor consumenten en bedrijven met een kleinverbruikersaansluiting die elektriciteit terugleveren aan de energieleverancier. De huidige salderingsregeling blijft sowieso tot 2025 bestaan, maar wordt richting 2031 wel afgebouwd. Na deze periode ontvang je dan een vaste vergoeding voor de teruglevering van jouw zonnepanelen. Deze vergoeding spreek je af met de energieleverancier in het energiecontract. Om een vergoeding te krijgen moet de elektriciteitsmeter in de meterkast wel geschikt zijn om teruglevering te registreren.

Meer over salderen

Btw terugvragen

Tot 2023 kun je ook nog de btw over de aanschaf en installatie van zonnepanelen terugkrijgen. Deze vorder je bij de Belastingdienst terug. Vanaf 1 januari 2023 is dit niet meer van toepassing, omdat het kabinet besloten heeft het btw-tarief voor zonnepanelen te verlagen tot nul procent. Dit betekent dat een set zonnepanelen vanaf 2023 gemiddeld 1000 euro goedkoper wordt.

Meer over btw terugvragen

Zonnepanelen in Nederland

Opmars zonnepanelen

Het aantal zonnepanelen dat in Nederland is geplaatst is de laatste jaren sterk gegroeid. Begin 2022 stond de teller op maar liefst 47 miljoen, waar dat er 10 jaar geleden nog slechts 500 duizend waren. In 2021 werd er voor maar liefst 3,6 Gigawatt aan zonvermogen bijgeplaatst, zo’n 12 miljoen zonnepanelen. De prognoses voor komende jaren voorspellen een groei naar 97 miljoen zonnepanelen in 2025.

Aantal zonnepanelen in Nederland 2022

Zonneparken

Ook het aantal zonneparken (of zonneweides) groeit sterk de laatste jaren. Het totaal aantal zonneparken in Nederland ligt zo rond de 500 stuks eind 2021, waarmee een totaal vermogen van 6,5 Gigawatt is gemoeid. In 2020 werd het aantal opgezette zonneparken verdubbeld ten opzichte van het jaar ervoor. In 2021 was er ook een stijging te zien, maar minder fors. De verwachting is dat het aantal zonneparken in Nederland niet heel snel meer zal groeien. Dit heeft vooral te maken met de krapte in het elektriciteitsnet.

Aantal zonneparken in Nederland

Onderzoek naar zonnepanelen

Wist je dit over zonnepanelen?

  • De terugverdientijd van zonnepanelen ligt tussen de 7 en 10 jaar. Snel terugverdiend dus!
  • Een zonnepaneel is niet hetzelfde als een zonneboiler. Met een zonneboiler verwarm je alleen water.
  • Een zonnepaneel gaat sowieso 25 jaar mee. Let wel op de degradatie van zonnepanelen.
  • De degradatie van een zonnepaneel bepaalt de kwaliteit. Na 25 leveren de meeste zonnepanelen nog 85% van het oorspronkelijke vermogen.
  • Een optimizer of micro-omvormer voorkomt dat je opbrengst verliest bij schaduw, omdat deze de opbrengst per paneel afzonderlijk regelt.
  • PV staat voor “Photo Voltaïsch”. Dit zijn eigenlijk de zonnecellen in het zonnepaneel.

Video: Ervaringsdeskundige met zonnepanelen

  • Nuttige pagina?
  • 22   1

Andere bekeken ook

Stappenplan zonnepanelen

Omvormers