meterkast en aansluiting

De meterkast en de aansluiting zijn meestal niet de eerste dingen waar je aan denkt bij het plaatsen van zonnepanelen, een laadpaal of een warmtepomp. Maar het is weldegelijk belangrijk dat de meterkast goed ingericht is. Sterker nog, zonder de juiste meter of aansluiting kan je vaak niet verduurzamen. Aan welke eisen moeten de meterkast en de aansluiting eigenlijk voldoen als je gaat verduurzamen? In dit artikel leggen we het uit. Zo voorkom je vervelende storingen en ga je veilig om met duurzame energie.

De meterkast en zonnepanelen

Eisen aansluiting

Symmetrisch aansluiten zonnepanelen

Symmetrisch aansluiten is belangrijk bij het installeren van zonnepanelen. Bestaat je set zonnepanelen uit meerdere omvormers, dan verdeel je deze gelijkmatig over alle fasen. Bij een 1-fase omvormer sluit je deze aan op de fase die overdag de laagste spanning (Voltage) heeft. Let ook op de verdeling van de aansluitingen in de straat.

Voorkom scheefvoeding

Op een 1-fase aansluiting mag je maximaal 5 KW (5000 Wattpiek) aansluiten. Dit komt overeen met ongeveer 16 zonnepanelen. Bij overschrijding van deze capaciteit treedt er scheefvoeding op. Dit is niet toegestaan en voorkom je door de aansluiting te wijzigen naar 3-fase. Het voorkomen van scheefvoeding is verplicht (zie ook: Netcode Elektriciteit art. 2.33 lid 5). Wil je meer vermogen plaatsen dan vraag je een wijziging van de aansluiting aan bij de netbeheerder.

Wie is mijn netbeheerder?

Selectiviteit meterkast

De groepenkast richt je ten opzichte van de hoofdaansluiting altijd conform de NEN1010 (2020) in. Dit houdt in dat je tussen de groepszekering en de hoofdzekering een factor 1,6 (2 stappen) aanhoudt (zie ook: NEN1010 art. 535.1). Bij een hoofdzekering van 25 ampère plaats je dus een 16 ampère groepszekering.

Elektriciteitsmeter

Voor het ontvangen van een terugleververgoeding heb je een geschikte elektriciteitsmeter nodig. Deze meter moet dus in staat zijn om de teruglevering op een apart telwerk te registreren. Vanaf 2023 wordt een meter met teruglevertelwerk verplicht.

Check hier of jouw meter geschikt is

Maximaal aan te sluiten zonnepanelen

De aansluiting in de meterkast moet voldoende capaciteit hebben om de opgewekte stroom te transporteren naar het elektriciteitsnet (terugleveren). De maximale capaciteit (uitgedrukt in Ampère of VA) is afhankelijk van het type aansluiting. Onderstaande tabel geeft de maximaal toelaatbare waarden weer rekening houdend met de selectiviteit en het voorkomen van scheefvoeding.

Maximaal aan te sluiten zonnepanelen per aansluiting 2022

Eisen omvormer

Kabel omvormer naar groepenkast

De kabel tussen de groepenkast en de omvormer moet een voldoende grote doorsnede (kwadraat) hebben. Dit voorkomt een te hoge spanning op de kabel van de omvormer (NEN1010 & NPR5310). De dikte van deze kabel is afhankelijk van het vermogen van de omvormer. Het is aan te raden om de spanningsval tussen de hoofdverdeelinrichting en omvormer te beperken tot 1 procent.

Spanningsbeveiliging omvormer

De omvormer moet uitschakelen bij een maximale netspanning van 253 Volt. Vaak is de spanningsbeveiliging van je omvormer lager afgesteld op bijvoorbeeld 245 Volt. Deze mag je zonder toestemming van de netbeheerder verhogen tot maximaal 253 Volt. Het is niet toegestaan om de omvormer hoger in te stellen, omdat dit voor onbalans zorgt in het elektriciteitsnet.

Meer over omvormers

Eisen groepenkast

Aarden zonnepanelen is verplicht

Het aarden van zonnepanelen (met een transformatorloze omvormer) is sinds januari 2015 in ons land verplicht. Ook als het systeem in de nabijheid van een bliksemveiligheidsinstallatie ligt is het aarden nog steeds verplicht. In alle andere gevallen is het dringende advies om de zonnepanelen te aarden, om zo onveilige situaties te voorkomen.

Aardlekschakelaar bij zonnepanelen

Bij een elektrische installatie is een aardlekschakelaar verplicht (zie ook: NEN1010 art. 411.3.3). Een zonnepanelen-installatie met een omvormer die automatisch uitschakelt bij een netstoring valt niet onder deze verplichting. In alle andere gevallen is een aardlekschakelaar wel verplicht (zie ook: NEN1010 art. 415.2). Helemaal verantwoord aansluiten? Plaats dan een aparte aardlekschakelaar op de groep van de zonnepanelen.

Aanpassen meterkast op verzoek van netbeheerder

Als er een storing optreed mag de netbeheerder een aanpassing van de zonnepanelen-installatie verplichten, zodat deze alsnog voldoet aan de technische eisen (zie hiervoor: Netcode art. 2.1.1.1).

Storing omvormer voorkomen of melden

Eisen meterkast zonnepanelen samenvatting

De meterkast en warmtepomp

Eisen aansluiting

Maximale aansluitwaarde

Het is belangrijk dat de aansluiting in de meterkast voldoende capaciteit heeft om de warmtepomp te laten werken. Zorg er daarom voor dat de aansluitwaarde overeenkomt met het piekvermogen van de warmtepomp.

  • Een volledige elektrische warmtepomp heeft minimaal een 3×25 ampère aansluiting nodig.
  • Een hybride warmtepomp komt qua vermogen meestal niet uit boven de 5 KW en heeft een aansluiting van minimaal 1×35 ampère nodig. Zoek je toekomstbestendigheid kies dan ook bij een hybride warmtepomp voor een 3×25 ampère aansluiting.
  • Voor een ventilatiewarmtepomp is geen wijziging van de aansluiting nodig.

Elektriciteitsmeter

Met een warmtepomp lever je geen elektriciteit terug aan het elektriciteitsnet. Een vervanging van de elektriciteitsmeter is dus niet nodig.

Eisen groepenkast

Vrije groep

Met de installatie van een volledig elektrische warmtepomp is een vrije 3-fase krachtgroep nodig in de meterkast. Deze is meestal niet standaard aanwezig. Voor een hybride warmtepomp en een ventilatiewarmtepomp heb je een vrije 1-fase groep nodig.

Meer over warmtepompen

De meterkast en elektrisch rijden

Eisen aansluiting

Maximale aansluitwaarde

De aansluitwaarde van de meterkast bepaalt hoe snel je de elektrische auto kan laden. Zorg er daarom voor dat deze goed is afgestemd op je laadbehoefte.

  • Stopcontact: Het laden via het stopcontact is op eigen risico en wordt sterk afgeraden.
  • Bestaande aansluiting: Afhankelijk van de elektrische auto is bij 1-fase laden een 1x35A en bij 3-fase laden een 3x25A uitstekend geschikt voor het optimaal laden van de elektrische auto. Houdt hierbij rekening met de selectiviteit van de groep en de aansluiting.
  • Aparte aansluiting: Een aparte aansluiting heeft geen groepenkast. De elektrische auto wordt via de laadpaal rechtstreeks aangesloten op de aansluiting. Er hoeft daarom geen rekening te worden gehouden met de selectiviteit. Een 1x35A of 3x25A is meestal voldoende voor het optimaal laden van de elektrische auto.

Selectiviteit

Selectief aansluiten houdt in dat je tussen de groepszekering en de hoofdzekering een factor 1,6 (2 stappen) aanhoudt (zie ook: NEN1010 art. 535.1). Bij een hoofdzekering van 25 ampère plaats je dus een 16 ampère groepszekering. Dit is niet van toepassing bij het laden via een aparte aansluiting.

Elektriciteitsmeter

Wil je de elektrische auto slim laden of gebruik maken van load balancing dan heb je een slimme elektriciteitsmeter (ESMR 5.0 of hoger) nodig. In alle andere gevallen is het vervangen van de elektriciteitsmeter niet nodig.

Check hier of jouw meter geschikt is voor slim laden

Eisen groepenkast

Vrije groep

Bij het installeren van een laadpaal heb je altijd een vrij groep nodig. Dit kan een 1-fase of een 3-fase groep zijn, afhankelijk van de laadbehoefte van de elektrische auto.

Meer over de laadmogelijkheden

Extra meetpunt of virtuele aansluiting

Een virtuele aansluiting is een extra meetpunt achter de bestaande hoofdaansluiting. Op dit extra meetpunt regel je een energiecontract voor ander stroomverbruik of teruglevering dan op je standaard aansluiting. Dit meetpunt noemen we ook wel een virtuele aansluiting, een secundair allocatiepunt of een MLOEA. De virtuele aansluiting is geen extra aansluiting of een uitbreiding en verhoging van de capaciteit van de bestaande aansluiting. Je kunt dit extra meetpunt voor de volgende toepassingen gebruiken:

  • Elektrisch rijden: Als je voor het elektriciteitsverbruik van het laden van de elektrische auto een andere energieleverancier wil.
  • Terugleveren: Als je voor de teruglevering van je zonnepanelen een andere energieleverancier wil contracteren. Of als je teveel elektriciteit opwekt en je wil het overschot met derden “delen”.
  • Grote energieprojecten: Als er meerdere sets zonnepanelen, windmolens of andere elektriciteitsopwekkers op een bestaande aansluiting aanwezig zijn. Of als er sprake is van verschillende projecten binnen de Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking.

Voorwaarden en eisen

Een virtuele aansluiting aanvragen kan alleen onder de volgende voorwaarden en met het in acht nemen van de volgende regels:

  • De eigenaar van de bestaande hoofdaansluiting vraagt de virtuele aansluiting aan (en is altijd de eindverantwoordelijke).
  • Er is een actief energiecontract afgesloten op de bestaande hoofdaansluiting.
  • Er is een actief energiecontract afgesloten per virtuele aansluiting.
  • Het totaal aangesloten vermogen overschrijdt de capaciteit van de bestaande aansluiting niet.
  • De extra meter (het allocatiepunt) is, op dezelfde hoogte en naast de hoofdmeter in de meterkast, geplaatst.
  • Er is voldoende ruimte in de meterkast.
  • De kosten voor het aanpassen van de meterkast zijn voor eigen rekening.
Virtuele aansluiting schema
Virtuele aansluiting schema

Extra meetpunt aanvragen

De kosten voor het aanleggen van een extra meetpunt verschillen per netbeheerder, maar liggen rond de 500 euro. Naast de vaste kosten brengt de netbeheerder ook jaarlijkse kosten voor elk extra meetpunt in rekening. Deze jaarlijkse kosten bedragen ongeveer 40 euro per meetpunt. De netbeheerder brengt deze kosten, via de energieleverancier bij degene met het energiecontract op de hoofdaansluiting in rekening. Voor de exacte tarieven neem je contact op met je netbeheerder.

Extra meetpunt installeren: 500 euro
Jaarlijkse kosten: 40 euro

Extra meetpunt aanvragen

Zuivere terugleveraansluiting

Een aansluiting voor zuivere teruglevering (ZTLV) is een speciale aansluiting voor grote energieprojecten met zonnepanelen of windmolens. Bij zuivere teruglevering zijn de zonnepanelen of is de windmolen direct aangesloten op de aansluiting, zonder tussenkomst van een verdeelinrichting (groepenkast). De opgewekte elektriciteit wordt op deze manier direct teruggeleverd aan het elektriciteitsnet. Een zuivere terugleveraansluiting kun je gebruiken voor:

  • Grote energieprojecten: Als je deelneemt aan de SCE-subsidie.
  • Lagere capaciteitstarief: Verlaag je netwerkkosten door de zonnepanelen of windmolen apart aan te sluiten

Meer over de SCE subsidie

Voorwaarden en eisen

Een zuivere teruglevering aansluiting kan je aanvragen als je de volgende voorwaarden en regels voldoet:

  • Je neemt deel aan de SCE subsidie.
  • De energiebron is hernieuwbaar, bijvoorbeeld zonne-energie of windenergie.
  • Er is geen verdeelinrichting op de aansluiting aangesloten.
  • Er is geen elektriciteitsverbruik op de aansluiting.

Zuivere terugleveraansluiting aanvragen

De vaste kosten van een zuivere terugleveraansluiting liggen tussen de 800 tot 1500 euro, afhankelijk van de situatie en welke netbeheerder je hebt. Naast deze vaste kosten rekent de netbeheerder ook jaarlijkse kosten voor een zuivere terugleveraansluiting. Deze jaarlijkse netwerkkosten liggen tussen de 80 en 100 euro en zijn beduidend lager dan bij een normale aansluiting. Voor de exacte tarieven neem je contact op met je netbeheerder.

ZTLV aansluiting installeren: 1500 euro
Jaarlijkse kosten: 100 euro

Zuivere terugleveraansluiting aanvragen

Playlist: In de meterkast

Andere bekeken ook

Duurzame installateurs

Zonnepanelen installeren

  • Nuttige pagina?
  • 110   1