Aangemaakte reacties
Het gaat helemaal niet goed met de energietransitie en ik maak mij grote zorgen!
Hieronder wat zaken die dringend verbetering behoeven.
Ontbrekende coördinatie
De energietransitie wordt niet gecoördineerd. Iedereen doet zijn ding zonder enige afstemming met andere maatregelen. Maar om een energietransitie goed en effectief te doen hebben we systeemdenken nodig. Daarmee worden alle puzzelstukjes (zon – wind – opslag – kernenergie – transport) optimaal samengesteld.
Ook moet die systeemarchitectuur dynamisch zijn want de puzzelstukjes worden steeds verder ontwikkeld en er komen ook nieuwe bij (opslag, groene kernenergie). En de overheid moet regie voeren om dat systeemdenken effectief te implementeren. En niet via de RES de uitvoering en coördinatie over de schutting van gemeentes te gooien, want die missen de noodzakelijke kennis.
Het systeemdenken wordt al langer door Wouter van Dieren gepredikt. Wouter van Dieren wordt de groene paus genoemd omdat hij meerdere groene partijen (mede) heeft opgericht. Ook was hij lid van de club van Rome en zijn deskundigheid is bekend. Het gebrek aan systeem denken leidt tot op zichzelf staande acties die nauwelijks een bijdrage aan echte oplossingen opleveren
En dan hebben we nog steeds het probleem van het transport netwerk. Daarbij is het helemaal duidelijk dat de energietransitie niet gecoördineerd wordt. Iedereen doet zijn ding zonder enige afstemming met andere maatregelen. En denk daarbij dat een nieuwe transportlijn negen jaar kost door alle bezwaarrondes.
Draagvlak
Momenteel zitten we in het makkelijke deel van de energietransitie. De actieve deelnemers zijn zogenaamde voorop lopers die zich niet laten afschrikken door wat tegenslag. In de volgende fase krijgen we de grote middengroep en daar heb ik de meeste zorgen bij het draagvlak.
Draagvlak is essentieel en wordt steeds belangrijker. Bij grote veranderingen heb je altijd drie groepen, de voorop-lopers (bv 20%), de achterblijvers (bv 10%) en de grote middengroep. De voorop-lopers hoef je niet te overtuigen en de achterblijvers benaderen is redelijk zinloos. De voorlopers zeggen: “De aarde gaat kapot en de tijd van praten is voorbij”. De achterblijvers ontkennen vaak het probleem. De grote middengroep zegt: “Wat gaat er gebeuren? – Wat gaat het kosten? – Kan ik het nog wel betalen?”. Het is dan uiterst belangrijk om je energie te richten op de grote middengroep en je niet te veel te laten beïnvloeden door de soms luide discussie van de voorop-lopers en de achterblijvers.
Wat ik zie is dat bij de RES discussies en in gemeentes -met de beste bedoelingen!- voorop-lopers heel actief meedoen. Probleem is dat zij vaak niet de taal van de middengroep spreken.
Het is dan bijvoorbeeld zeer onverstandig om maatregelen te nemen die relatief weinig opbrengen, maar wel veel draagvlak kosten. Een argument van voorop-lopers is “alle beetjes helpen”, maar dat is geen goed argument voor een middengroep. En ander voorbeeld is een monsterlijke inspanning om oude bouw op het hoogste niveau te isoleren omdat dit sterk demotiverend is voor de middengroep. Dan kunnen we beter kijken naar alternatieve oplossingen.
Snelheid
Je kunt veranderingen alleen doen in een tempo dat de maatschappij kan absorberen. Dat veel sneller willen is heel veel duurder en gaat daarom ten koste van andere milieudoelen. En nog belangrijker, die haast en extreme acties ondermijnen het zo nodige draagvlak.
En de snelheid is ook niet nodig, want alle klimaatproblemen worden bepaald door de grote uitstoters USA, China, India. Ja, natuurlijk dragen wij ons steentje bij, al die druppels zijn echt nodig en samen is dat een vat vol. Maar dan met maximaal rendement op de investeringen want dan is er veel ruimte voor andere milieudoelen. En onze druppel heel erg duur maken is echt contra productief!
Europa
Maatregelen moeten minimaal op Europese schaal, want het CO2 probleem speelt op wereldschaal. Lokale oplossingen lijken sympathiek, maar zijn weinig effectief op wereldschaal. Een voorbeeld is het sluiten van lokale kolencentrales. Niet omdat die kolencentrales niet vervuilend zijn, maar omdat we dan stroom gaan invoeren uit nog meer vervuilende (steenkool, bruinkool) centrales. Het is veel beter om het geld voor het sluiten van onze kolencentrales te besteden aan het sluiten van zeer vervuilende centrales bijvoorbeeld in de Oost-Europese landen. En nog beter is een Europees plan waarbij de Oost-Europese kolencentrales eerst sluiten en daarna pas onze lokale kolencentrales. Dat kan uiteraard alleen als wij bereid zijn om die landen te helpen. Moeilijk, maar zo een Europese aanpak levert verreweg het meeste op.
Een kerncentrale is niet de vervanger van alles, maar een noodzakelijk puzzelstukje in het geheel.
Om de energietransitie goed en effectief te doen hebben we systeemdenken nodig. Daarmee worden alle puzzelstukjes (zon – wind – opslag – kernenergie – transport) optimaal samengesteld.
Ook moet die systeemarchitectuur dynamisch zijn want de puzzelstukjes worden steeds verder ontwikkeld en er komen ook nieuwe bij (opslag, groene kernenergie). En de overheid moet regie voeren om dat systeemdenken effectief te implementeren. Want de energietransitie moet echt gecoördineerd worden En niet via de RES de uitvoering en coördinatie over de schutting van gemeentes te gooien, want die missen de noodzakelijke kennis.
Het systeemdenken wordt al veel langer betoogd door de groene paus Wouter van Dieren die ook meewerkte in de Club van Rome. Niet de eerste de beste en ik ben het hartgrondig eens met zijn betogen.
De IEA en IPCC zeggen dat kernenergie nodig is. Niet iets dat alles oplost maar als puzzelstukje in het geheel. Maar wat betekent dat?
Zij werken met scenario’s die gebaseerd zijn op aannames. Bijvoorbeeld nu gebruiken we 100% elektriciteit, maar als je alles elektrificeert inclusief industrie, hoeveel is er dan nodig? De schattingen afhankelijk van de aannames variëren van 200-400% met hogere uitschieters. Dus we hebben nog veel groei nodig. Dan is het onverstandig om puzzelstukjes maar even af te wijzen. Prof Turkenburg zei recent in een TV programma dat we het met alle puzzelstukjes niet redden en hij adviseert om ook gascentrales in reserve te houden.
En dan de kosten en de tijd om een kerncentrale te bouwen.
Zie de analyse van de fysicus Sabine Hossenfelder op Youtube. Zoek of Google dan naar “Is nuclear power really that slow and expensive as they say?”. De kosten van kernenergie is twee keer zo duur als zon/wind. Maar een constante energiebron mag duurder zijn dan een intermittent energiebron (wind/zon) waar we bovendien extra kosten voor opslag hebben. En de bouwtijd van een kerncentrale in Europa is 6 jaar (tegen 4 jaar in Japan).
Ik snap je zorgen en het is volkomen terecht dat je kritische vragen stelt.
Aan de andere kant zie ik sterk overdreven klimaat berichtgeving die alleen maar angst zaait en niets oplost.
Je noemt een zeespiegelstijging van 2 meter. Hoe reëel is dat?
Afhankelijk van het scenario is de stijging 40 cm tot 2,5 meter. Maar daar moet je de waarschijnlijkheid van de scenario’s bijzetten. Dan is 50 cm heel waarschijnlijk en 2,5 meter heel onwaarschijnlijk.
En die stijging komt heel geleidelijk zodat we tijd hebben om maatregelen te nemen. Dus reken nu op bijvoorbeeld max een meter en wacht rustig af tot de schattingen preciezer worden.
Ook noem je een aantal terechte argumenten tegen kernenergie. Het is namelijk volkomen terecht dat de huidige generatie 2 kerncentrales dichtgaan. Ze zijn niet inherent stabiel en daarmee onveilig. Met name moeten ze gekoeld worden en als die koeling wegvalt dan worden ze instabiel met soms grote gevolgen. Daarbij produceren ze afval dat vele duizenden jaren veilig moet worden opgeslagen.
Maar de opkomende generatie 4 centrales is een totaal ander verhaal! Die generatie 4 centrales zijn inherent veilig. Als er iets gebeurt met de koeling etc. dan stopt de reactie gewoon. Ook hebben zij geen kritische zaken als een speciaal reactorvat nodig. En er is brandstof genoeg voor eeuwen. En het afvalprobleem is feitelijk opgelost, omdat zij het afval verder kunnen verbranden en zo onschadelijk maken (zie de Canadese reactoren). Een generatie 2 centrale verbrandt 3% van de brandstof en de rest is afval. Maar een generatie 4 centrale verbrandt 98% van de brandstof en heeft dus veel minder afval. Ook hoeft dat afval van een generatie 4 centrale minder lang, 300 jaar bewaard te worden. Vergelijk dat met toekomstig kernfusie afval dat 200 jaar bewaard moet worden.
Maar hebben we ze wel nodig? De IEA en IPCC scenario’s zeggen dat kernenergie nodig is. Niet iets dat alles oplost maar als puzzelstukje (zon – wind – opslag – kernenergie – transport) in het geheel.
Maar wat betekent dat? Zij werken met scenario’s die gebaseerd zijn op aannames. Bijvoorbeeld nu gebruiken we 100% elektriciteit waarvan 20% zon en wind (bron CBS), maar als je alles elektrificeert inclusief industrie, hoeveel is er dan nodig? De schattingen afhankelijk van de aannames variëren van 200-400% met hogere uitschieters. Als we alles elektrificeren dan hebben we dus heel veel meer nodig. Dan is het onverstandig om puzzelstukjes maar even af te wijzen. Een energie-expert prof Turkenburg zei recent in een tv-programma dat we het met alle puzzelstukjes niet redden en hij adviseert om ook gascentrales in reserve te houden.
Met alle ernstige klimaatproblemen hebben niet de luxe om puzzelstukjes van de oplossing af te wijzen. De discussie vanuit weinig kennis en sterke emoties baart mij echt zorgen.
Bovenstaande informatie zal nog vele vragen oproepen. Heel recent is een zeer goed overzicht verschenen van Tomas Pueyo dat de meeste vragen beantwoord:
https://unchartedterritories.tomaspueyo.com/p/why-nuclear-is-the-best-energy
Ik waardeer uw bijdrage, maar uw argumenten hebben betrekking op de klassieke watergekoelde generatie 2 kerncentrales.
Het is daarbij volkomen terecht dat de huidige watergekoelde generatie 2 kerncentrales dichtgaan. Ze zijn niet inherent stabiel en daarmee onveilig. Met name moeten ze gekoeld worden en als die koeling wegvalt dan worden ze instabiel met soms grote gevolgen. Ook produceren ze afval dat heel erg lang veilig opgeslagen moet worden.
Maar wat dan wel?
Kleine generatie 4 SMR centrales zijn een prima alternatief. Die zijn inherent veilig, als er iets gebeurt met de koeling etc. dan stopt de reactie gewoon. Ook hebben zij geen kritische zaken als een speciaal reactorvat nodig. Een kernsmelting is onmogelijk omdat de kern al vloeibaar is. En er is brandstof genoeg voor eeuwen. Ook hebben ze geen waterkoeling nodig waardoor je ze overal neer kunt zetten. In China draaien ze productie in de Gobi-woestijn.
Het afvalprobleem is vrijwel opgelost. Deze centrales hebben veel minder afval dat ook minder lang, bijvoorbeeld 300 jaar, bewaard hoeft te worden. Ook kunnen deze centrales het huidige afval onschadelijk maken door ze als brandstof te gebruiken!
Een generatie 2 centrale verbrandt 2% van de brandstof en de rest is langdurig gevaarlijk afval. Maar een generatie 4 centrale verbrandt 97% van de brandstof en de rest is afval dat maar 300 jaar bewaard hoeft te worden. Alternatief kunnen deze centrales al dat afval ook onschadelijk maken door het als brandstof te gebruiken.
Die generatie 4 centrales gebruiken niet dezelfde Uranium maar een andere isotoop die veel massaler en makkelijker in gebruik is. En ook Thorium kan als brandstof gebruikt worden.
Ook kunnen ze in serie fabrieksmatig geproduceerd worden, wat ze voorspelbaar en betaalbaar maakt. Daarbij kunnen ze door de hoge temperatuur gebruikt worden om industrie te vergroenen (hoogovens, cement productie, enz.) of om direct waterstof (via een thermochemisch proces) of drinkwater te produceren.
Daarbij hebben we echt een zeer ernstig klimaatprobleem en het oplossen daarvan is verre van eenvoudig. Dan is het niet verantwoord om puzzelstukjes van de oplossing af te wijzen. Maar u heeft gelijk dat de beslissing bij de politiek ligt.
Mijn voorstel zou zijn om de twee Franse generatie 3 centrales over te slaan en ons direct te richten op de nieuwe generatie 4 SMR centrales zoals de kernenergie hoogleraren ook adviseren.
Uw reactie is bekend en neem ik serieus. Maar veel van dat soort reacties is een tekort aan actuele informatie. De nieuwe generatie 4 centrales zijn veilig en zonder langdurig gevaarlijk afval. Ook kunnen zij het huidige en eerder opgeslagen afval verbranden.
Ze draaien al in China, een gasgekoelde en een zout gekoelde productie. Vanaf 2030 kunnen wij ze ook kopen. En ook komen er 2 generatie 3 watergekoelde Franse centrales bij.
De kernvraag is of we kernenergie wel nodig hebben? De IEA en IPCC zeggen dat kernenergie nodig is, dat is mijn uitgangspunt. Niet iets dat alles oplost maar als puzzelstukje (zon – wind – opslag – kernenergie – transport) in het geheel.
Maar wat betekent dat? Zij werken met scenario’s die gebaseerd zijn op aannames. Bijvoorbeeld nu gebruiken we 100% elektriciteit waarvan 20% zon en wind (bron CBS, zonder biomassa), maar als je alles elektrificeert inclusief industrie, hoeveel is er dan nodig? De schattingen afhankelijk van de aannames variëren van 200-400% met hogere uitschieters. Dus we hebben nog veel groei nodig. Zelfs met kerncentrales erbij wordt dat moeilijk. Daarbij kunnen we het ons niet veroorloven om puzzelstukjes zomaar af te wijzen. Een energie-expert zei laatst op TV te adviseren om nog wat gascentrales tot 2050 in reserve te houden.
Maar het grootste probleem nu is dat de energietransitie wordt niet gecoördineerd. Iedereen doet zijn eigen ding en dan krijg je grote problemen zoals het transport. Nu heb je nog steeds aanmoedigingen om overal zonnepanelen te leggen, maar de bijbehorende verzwaring van het net gaat nog wel even duren. Het aanleggen van een nieuwe elektra transportlijn duurt heel lang, bijvoorbeeld inclusief alle bezwaarrondes tenminste 9 jaar.
Om een energietransitie goed en effectief te doen hebben we systeemdenken nodig. Daarmee worden alle puzzelstukjes (zon – wind – opslag – kernenergie – transport) optimaal samengesteld.
Ook moet die systeemarchitectuur dynamisch zijn want de puzzelstukjes worden steeds verder ontwikkeld en er komen ook nieuwe bij (opslag, groene kernenergie). En de overheid moet regie voeren om dat systeemdenken effectief te implementeren. En niet via de RES de uitvoering en coördinatie over de schutting van gemeentes te gooien, want die missen de noodzakelijke kennis.
Het systeemdenken wordt al veel langer betoogd door de groene paus Wouter van Dieren die ook meewerkte in de Club van Rome. Niet de eerste de beste en ik ben het hartgrondig eens met zijn betogen.
De huidige haast, achterhaalde informatie en de hype resulteert helaas in domme oplossingen. Bv sluit kerncentrales en stook bruinkool. En dat terwijl de meest aannemelijke IPCC-scenario’s zeggen dat we niet zonder kernenergie kunnen.
En het klimaatprobleem is echt heel groot en dwingt ons om een realistische en constructieve discussie te voeren. Dat is mijn motivatie om de discussie diepgaand te voeren.
Ik snap je zorgen en het is volkomen terecht dat je kritische vragen stelt.
Aan de andere kant zie ik sterk overdreven klimaat berichtgeving die alleen maar angst zaait en niets oplost.
Je noemt een zeespiegelstijging van 2 meter. Hoe reëel is dat?
Afhankelijk van het scenario is de stijging 40 cm tot 2,5 meter. Maar daar moet je de waarschijnlijkheid van de scenario’s bijzetten. Dan is 50 cm heel waarschijnlijk en 2,5 meter heel onwaarschijnlijk.
En die stijging komt heel geleidelijk zodat we tijd hebben om maatregelen te nemen. Dus reken nu op bijvoorbeeld max een meter en wacht rustig af tot de schattingen preciezer worden.
Ook noem je een aantal terechte argumenten tegen kernenergie. Het is namelijk volkomen terecht dat de huidige generatie 2 kerncentrales dichtgaan. Ze zijn niet inherent stabiel en daarmee onveilig. Met name moeten ze gekoeld worden en als die koeling wegvalt dan worden ze instabiel met soms grote gevolgen. Daarbij produceren ze afval dat vele duizenden jaren veilig moet worden opgeslagen.
Maar de opkomende generatie 4 centrales is een totaal ander verhaal! Die generatie 4 centrales zijn inherent veilig. Als er iets gebeurt met de koeling etc. dan stopt de reactie gewoon. Ook hebben zij geen kritische zaken als een speciaal reactorvat nodig. En er is brandstof genoeg voor eeuwen. En het afvalprobleem is feitelijk opgelost, omdat zij het afval verder kunnen verbranden en zo onschadelijk maken (zie de Canadese reactoren). Een generatie 2 centrale verbrandt 3% van de brandstof en de rest is afval. Maar een generatie 4 centrale verbrandt 98% van de brandstof en heeft dus veel minder afval. Ook hoeft dat afval van een generatie 4 centrale minder lang, 300 jaar bewaard te worden. Vergelijk dat met toekomstig kernfusie afval dat 200 jaar bewaard moet worden.
Maar hebben we ze wel nodig? De IEA en IPCC scenario’s zeggen dat kernenergie nodig is. Niet iets dat alles oplost maar als puzzelstukje (zon – wind – opslag – kernenergie – transport) in het geheel.
Maar wat betekent dat? Zij werken met scenario’s die gebaseerd zijn op aannames. Bijvoorbeeld nu gebruiken we 100% elektriciteit waarvan 20% zon en wind (bron CBS), maar als je alles elektrificeert inclusief industrie, hoeveel is er dan nodig? De schattingen afhankelijk van de aannames variëren van 200-400% met hogere uitschieters. Als we alles elektrificeren dan hebben we dus heel veel meer nodig. Dan is het onverstandig om puzzelstukjes maar even af te wijzen. Een energie-expert prof Turkenburg zei recent in een tv-programma dat we het met alle puzzelstukjes niet redden en hij adviseert om ook gascentrales in reserve te houden.
Met alle ernstige klimaatproblemen hebben niet de luxe om puzzelstukjes van de oplossing af te wijzen. De discussie vanuit weinig kennis en sterke emoties baart mij echt zorgen.
In deze rubriek zijn een aantal reactie tegen kernenergie. Dat is heel begrijpelijk en in veel van de argumenten hebben ze gewoon gelijk. Het is namelijk volkomen terecht dat de klassieke generatie 2 watergekoelde kerncentrales dichtgaan. Ze zijn niet inherent stabiel en daarmee onveilig. Met name moeten ze gekoeld worden en als die koeling wegvalt dan worden ze instabiel met soms grote gevolgen. Daarbij produceren ze afval dat vele duizenden jaren veilig moet worden opgeslagen.
Maar de opkomende generatie 4 centrales is een totaal ander verhaal. Die generatie 4 centrales zijn inherent veilig. Als er iets gebeurt met de koeling etc. dan stopt de reactie gewoon. Ook hebben zij geen kritische zaken als een speciaal reactorvat nodig. En er is brandstof genoeg voor eeuwen. En het afvalprobleem is feitelijk opgelost, omdat zij het afval verder kunnen verbranden en zo onschadelijk maken (zie de Canadese reactoren). Een generatie 2 centrale verbrandt 3% van de brandstof en de rest is afval. Maar een generatie 4 centrale verbrandt 98% van de brandstof en heeft dus veel minder afval. Ook hoeft dat afval van een generatie 4 centrale minder lang, 300 jaar bewaard te worden. Vergelijk dat met toekomstig kernfusie afval dat 200 jaar bewaard moet worden.
Maar hebben we ze wel nodig? De IEA en IPCC zeggen dat kernenergie nodig is. Niet iets dat alles oplost maar als puzzelstukje (zon – wind – opslag – kernenergie – transport) in het geheel.
Maar wat betekent dat? Zij werken met scenario’s die gebaseerd zijn op aannames. Bijvoorbeeld nu gebruiken we 100% elektriciteit waarvan 20% zon en wind (bron CBS), maar als je alles elektrificeert inclusief industrie, hoeveel is er dan nodig? De schattingen afhankelijk van de aannames variëren van 200-400% met hogere uitschieters. Dus we hebben nog veel groei nodig.
Deze generatie 4 centrales hebben geen waterkoeling nodig, dus je kunt ze overal neerzetten.
Vanwege de hoge temperaturen zijn ze zeer geschikt om industriële processen te vergroenen.
De huidige ontwikkeling is het opzetten van kleine veilige flexibele centrales (Small Modular Reactors SMR). Klein betekent dat ze in een container passen en overal neergezet kunnen worden. Ook kunnen ze in serie fabrieksmatig geproduceerd worden, wat ze voorspelbaar en betaalbaar maakt.
Generatie 4 centrales draaien al productie in China (een gasgekoelde en een zout gekoelde).
De bouwtijd van een kerncentrale in Japan en in China is vier jaar.
Bovenstaande informatie zal nog veel vragen oproepen. Heel recent is een zeer goed overzicht verschenen van Tomas Pueyo dat de meeste vragen beantwoord:
https://unchartedterritories.tomaspueyo.com/p/why-nuclear-is-the-best-energy
In deze rubriek zijn een aantal reactie tegen kernenergie. Dat is heel begrijpelijk en in veel van de argumenten hebben ze gewoon gelijk. Het is namelijk volkomen terecht dat de klassieke generatie 2 watergekoelde kerncentrales dichtgaan. Ze zijn niet inherent stabiel en daarmee onveilig. Met name moeten ze gekoeld worden en als die koeling wegvalt dan worden ze instabiel met soms grote gevolgen. Daarbij produceren ze afval dat vele duizenden jaren veilig moet worden opgeslagen.
Maar de opkomende generatie 4 centrales is een totaal ander verhaal. Die generatie 4 centrales zijn inherent veilig. Als er iets gebeurt met de koeling etc. dan stopt de reactie gewoon. Ook hebben zij geen kritische zaken als een speciaal reactorvat nodig. En er is brandstof genoeg voor eeuwen. En het afvalprobleem is feitelijk opgelost, omdat zij het afval verder kunnen verbranden en zo onschadelijk maken (zie de Canadese reactoren). Een generatie 2 centrale verbrandt 3% van de brandstof en de rest is afval. Maar een generatie 4 centrale verbrandt 98% van de brandstof en heeft dus veel minder afval. Ook hoeft dat afval van een generatie 4 centrale minder lang, 300 jaar bewaard te worden. Vergelijk dat met toekomstig kernfusie afval dat 200 jaar bewaard moet worden.
Maar hebben we ze wel nodig? De IEA en IPCC zeggen dat kernenergie nodig is. Niet iets dat alles oplost maar als puzzelstukje (zon – wind – opslag – kernenergie – transport) in het geheel.
Maar wat betekent dat? Zij werken met scenario’s die gebaseerd zijn op aannames. Bijvoorbeeld nu gebruiken we 100% elektriciteit waarvan 20% zon en wind (bron CBS), maar als je alles elektrificeert inclusief industrie, hoeveel is er dan nodig? De schattingen afhankelijk van de aannames variëren van 200-400% met hogere uitschieters. Dus we hebben nog veel groei nodig.
Deze generatie 4 centrales zijn absoluut veilig en hebben geen waterkoeling nodig, dus je kunt ze overal neerzetten.
Vanwege de hoge temperaturen zijn ze zeer geschikt om industriële processen te vergroenen.
De huidige ontwikkeling is het opzetten van kleine veilige flexibele centrales (Small Modular Reactors SMR). Klein betekent dat ze in een container passen en overal neergezet kunnen worden. Ook kunnen ze in serie fabrieksmatig geproduceerd worden, wat ze voorspelbaar en betaalbaar maakt.
Generatie 4 centrales draaien al productie in China (een gasgekoelde en een zout gekoelde).
De bouwtijd van een kerncentrale in Japan en in China is vier jaar.
Bovenstaande informatie zal nog vele vragen oproepen. Heel recent is een zeer goed overzicht verschenen in Uncharted Territories van Tomas Pueyo “Why Nuclear Is the Best Energy” dat de meeste vragen beantwoord.
Google even op “Pueyo Why Nuclear Is the Best Energy”.
@ronh Wat aanvulling die nog niet ter sprake is gekomen:
- De zonnepanelen en windmolens komen steeds vaker ter discussie met betrekking tot ruimtebeslag, horizonvervuiling en vogels/zeedieren.
- Een uiterst belangrijk punt is de regelgeving. Dit kost veel tijd en overleg, maar ook hier zal een EMT nuttig zijn.
- De verschillende TED presentaties van Michael Shellenberger op Youtube zijn een mooie aanvullende en soms verrassende informatie.
@ronh Ik herken al je opmerkingen.
Politici weten niet wat ze met al die opmerkingen moeten doen. Alleen Henri Bontenbal (CDA) lijkt actief.
Het argument is dat de politici geadviseerd worden door deskundige ambtenaren. Echter, die ambtenaren hebben vaak wel een opleiding in de goede richting, maar zijn meteen na afstuderen bij de overheid gaan werken. Daar zit dus nul ervaring! Daarom moet je dat aanvullen met een EMT.
En dat EMT moet multidisciplinair zijn. Niet alleen techneuten, maar ook gedragswetenschappers.
Hieronder een uitleg waarom dat nodig is.
Bij de (groene) partijen heb je -simpel gezegd- twee richtingen, die ik de romantici en de systematici noem. Hieronder een korte duiding.
Romantici
- Doen een diversiteit aan acties die vooral een goed onderbuikgevoel geven.
- Varieert van goedwillend tot extreem en provocerend.
- Veel acties dragen weinig bij en zijn meestal niet meetbaar.
- Kernenergie verstoort de vredige gemeenschap.
- Nadruk op circulaire en lokale landbouw zoals in vroegere tijden.
Systematici
- Alle onderdelen duidelijk gepland en op elkaar afgestemd in een optimale samenwerking. Afgestemd betekent systeemdenken.
- Open minded voor nieuwe ontwikkelingen waaronder lokale SMR kerncentrales.
- Minder aanhang want is te technologisch en niet sexy genoeg.
- Precision farming. Zonder bestrijdingsmiddelen met trekker met AI onkruid detecteren en met laser verwijderen. Bewateren en bemesten alleen lokaal waar nodig.
Wat is nu het probleem?
Om voortgang te krijgen in de energietransitie heb je de Systematici school nodig, maar om draagvlak te krijgen heb je de Romantici school nodig.
@ronh schreef “wie heeft wel een reële visie hoe het energie systeem in 2050 eruit moet zien?”.
Momenteel is de discussie versplinterd, lokaal en erg politiek gedreven.
Bijvoorbeeld er is een Europees project met de TU Delft om een generatie 4 SMR reactor te bouwen. Maar dat project heeft niet eens budget om een proefinstallatie te bouwen! Dat is een goed voorbeeld van gebrek aan politieke steun.
En maatregelen moeten minimaal op Europese schaal, want het CO2 probleem speelt op wereldschaal. Lokale oplossingen lijken sympathiek, maar zijn weinig effectief op wereldschaal.
Systeemdenken
Bij de energietransitie heb je verschillende puzzelstukjes. Niet alle stukjes zijn klaar. En nieuwe stukjes of goede ervaringen moeten ingepast worden. En die stukjes moeten op elkaar afgestemd zijn en samenwerken, dat noemt men systeemdenken. En dat systeemdenken is essentieel, zoals Wouter van Dieren (oprichter van groene organisaties en lid van de Club van Rome) al langer predikt.
Systeemdenken lijkt dan veel op modellen, je kunt gaan voorspellen hoe onderdelen moeten en kunnen samenwerken.
Hoe nu verder?
De meningen zijn verdeeld en vaak verschillend, dus wat is verstandig?
Een verstandige aanpak is het opzetten van een onafhankelijk ”OMT” die alle feiten en andere zaken op een rijtje zet. Misschien beter om dit EMT (Energietransitie Management Team) te noemen waarin wetenschappers en deskundigen van verschillende disciplines de centrale en decentrale overheden adviseren hoe om te gaan met de energietransitie.
Als je dat niet doet, dan krijg je partij politieke ideologieën van alle stromingen, dat is niet goed voor de geloofwaardigheid en lost niets op. Als we het oneens zijn over een punt, geef dan de discussie een eerlijke kans met zo een onafhankelijke ”EMT”.
De hierboven genoemde ongelukken met kernenergie zijn waar en dat betreft generatie 2 hoge druk watergekoelde kerncentrales. Het is daarom volkomen terecht dat die huidige watergekoelde generatie 2 kerncentrales dichtgaan!
Maar er is een veilig en schoon alternatief: de generatie 4 centrales zijn inherent veilig en het afvalprobleem is nagenoeg opgelost. Dit wordt allemaal in eerdere bijdragen beschreven.
De vraag is dan of we die generatie 4 centrales wel nodig hebben. Volgens de IPCC scenario’s wel. De IPCC werkt met meerdere scenario’s die elk een ander uitkomst hebben. Maar wat is dan het grote voordeel van generatie 4 centrales? Dat wordt ook in de eerdere bijdragen toegelicht. De kernenergie hoogleraren adviseren om te wachten op de generatie 4 centrales. En die generatie 4 centrales draaien al productie in China (gasgekoeld en zout gekoeld).
Een belangrijk item bij de energietransitie is dat ze als smeerolie werken en het geheel “Wind – Zon – Opslag – generatie 4 centrales- transport” optimaliseren. Een tweede item is dat je via de hoge temperatuur industrie effectief kunt vergroenen. Een eigenschap van de generatie 4 centrale is lage druk (geen drukvat) en hoge temperaturen. (De te sluiten generatie 2 centrales hebben hoge druk en lage temperatuur).
Nu stelt @ronh een aantal goede vragen. Hier wat antwoorden:
– Waterstof kun je ook bij hoge temperaturen direct maken via een elektrochemisch proces. Dan heb je de verliesgevende omweg via elektriciteit niet nodig. (Waterstof heeft wel een lage energiedichtheid wat de inzet beperkt.)
– Opslag van energie kan ook via warmteopslag in het zout. Dat is veelbelovend maar wel relatief nieuw.
Ik heb echt getwijfeld of ik moet reageren op zo een verhaal. Maar goed.
Even wat feiten:
– De radioactiviteit in zwijnen in Oost-Europa komt niet door Tsjernobyl, maar door de kernproeven van de grote mogendheden.
– Als we kijken naar het aantal slachtoffers, dan is kernenergie over tientallen jaren verreweg de meest veilige energiebron.
Allemaal waar, maar met discussies over zulke lijstjes schieten we helemaal niets op.
Maar hoe zit het dan met kernenergie?
Het is volkomen terecht dat de huidige watergekoelde generatie 2 kerncentrales dichtgaan! Ze zijn niet inherent stabiel en daarmee onveilig. Met name moeten ze gekoeld worden en als die koeling wegvalt dan worden ze instabiel met soms grote gevolgen. En ze produceren gevaarlijk afval dat tienduizenden jaren bewaard moet worden.
Maar wat dan wel? Kleine generatie 4 kerncentrales zijn een prima optie.
a) Deze generatie 4 centrales zijn inherent veilig. Als er iets gebeurt met de koeling etc. dan stopt de reactie gewoon. Ook hebben zij geen kritische zaken als een speciaal reactorvat nodig. En er is brandstof genoeg voor eeuwen.
b) Het afvalprobleem is nagenoeg opgelost. Deze centrales hebben veel minder afval dat ook minder lang, 300 jaar, bewaard hoeft te worden. Ook kunnen deze centrales het huidige en toekomstige afval onschadelijk maken! Daarvoor gebruiken ze het afval van eerdere generatie 2 centrales als brandstof voor eeuwen.
c) Zout gekoelde SMR minicentrales kunnen in capaciteit variëren van 20%-100% door de warmteopslag in zout. Dat maakt het geheel “Wind – Zon – Opslag – generatie 4 centrales-transport” compleet.
d) Je kunt met deze centrales veel minder goed kernwapens maken. Dat is een groot voordeel en de reden dat kernmachten ze links hebben laten liggen.
e) Deze centrales hebben geen waterkoeling nodig, dus je kunt ze overal neerzetten.
Lost kernenergie dan alle problemen op?
Neen hoor, ze zijn een (volgens IPCC scenario’s) noodzakelijk puzzelstukje, dat als smeerolie dient in de energie transitie.
Momenteel wordt 10% – 20% van de elektriciteit geleverd door zon en wind. Maar dat is nog weinig als je ziet hoeveel er nodig is. Immers als industrie en gasgebruikers overgaan naar elektrisch, dan is er veel meer nodig. De schattingen lopen van 200% – 400% met een uitschieter van 500% en dat is afhankelijk van de aannames.
Bijvoorbeeld, nu zitten we in een makkelijk deel van de energietransitie. Mensen die nu van het gas af gaan zijn zeer gemotiveerde vooroplopers. Maar als we straks de grote middengroepen van het gas afhalen, dan krijgen we echt grote problemen op te lossen. Het blijkt dat dan niet alles betaalbaar te isoleren is en dan zijn we aangewezen op 70 graden warmtepompen. Die zijn al beschikbaar, maar hebben een veel lager rendement dan de 40 graden warmtepompen en dus veel meer stroomgebruik.
De hogere schattingen zijn heel realistisch en dan moeten we alle bronnen bijzetten om dat te halen.
Het is belangrijk dat actiegroepen die zich (terecht) inzetten voor het sluiten van de klassieke generatie 2 kerncentrales, hun focus gaan zetten in het bevorderen van de nieuwe generatie 4 groene centrales. Maar dat is wel even wennen.
De VVD plannen gaan uit van generatie 3 Franse EDF centrales die waterkoeling nodig hebben.
De kernenergie hoogleraren adviseren om te wachten op de komende generatie 4 centrales. Die zijn inherent veilig en hebben weinig afval dat 300 jaar bewaard moet worden. En nog beter kunnen ze (snelle neutronen reactor) zelf het afval (nieuw en bestaand) verbranden (project in Canada). De implementatie zijn kleinere SMR reactoren die in de fabriek in serie te produceren zijn wat ze betaalbaar en voorspelbaar maakt en ze zijn overal te plaatsen zonder waterkoeling!
Maar SMR’s is geen oplossing voor alle problemen, maar een puzzelstuk in de combinatie (zon – wind – opslag – kernenergie – transport)! Door die puzzelstukjes optimaal te combineren krijg je een veel betere oplossing.
Omdat je ze overal kunt neerzetten heb je het transportprobleem geminimaliseerd.
Ook zijn generatie 4 SMR’s breder toepasbaar vanwege de hoge temperatuur en lage druk. Zet er een bij de hoogovens en je hebt geen vervuilende cokes meer nodig. Bijvoorbeeld door de te leveren warmte en de productie van zuurstof via een thermochemisch proces. Zie
https://world-nuclear.org/information-library/non-power-nuclear-applications/industry/nuclear-process-heat-for-industry.aspx
Ook kan een zout gekoelde generatie 4 centrale zijn output regelen van 20% – 80% wat een groot voordeel is in de combinatie met zon en wind.
Het is goed om in deze ook naar China te kijken.
De Chinezen bouwen nog enkele tientallen conventionele (kolen)centrales. Het plan is om de stookgedeeltes van die centrales later te vervangen door een kleine (SMR) generatie 4 groene kerncentrales.
Die SMR centrales worden in een fabriek in serie gebouwd waardoor ze voorspelbaar en betaalbaar zijn. En een SMR gasgekoelde en een zout gekoelde centrale draaien daar al productie.
Dat is handig, want dan kun je de stroomopwekking (dynamo), de aansluiting op het stroomnetwerk en het stroomnetwerk zelf hergebruiken.
Waarom in die volgorde? Vanwege een heel groot tekort aan stroom en grote vervuiling van oudere centrales.
Ja, China is pas in 2060 CO2 neutraal, maar -in tegenstelling tot de westerse landen- doen ze wel wat ze afspreken. In hun projecten zie je ook nauwelijks vertraging. De centrales worden vanaf 2025 breed uitgerold en verwacht vanaf 2030 worden ze geëxporteerd.
Waarom gaan we niet met China samenwerken in deze? Het klimaat vereist een wereldwijde aanpak!
Aanvullende informatie:
Het is volkomen terecht dat de huidige generatie 2 watergekoelde kerncentrales dichtgaan. Ze zijn niet inherent stabiel en daarmee onveilig. Met name moeten ze water gekoeld worden en als die koeling wegvalt dan worden ze instabiel met soms grote gevolgen. Ook produceren die generatie 2 kerncentrales gevaarlijk afval dat tienduizend jaar bewaard moet worden.
Maar wat dan wel?
Kleine generatie 4 SMR centrales zijn een prima optie.
• Generatie 4 centrales zijn inherent veilig. Als er iets gebeurt met de koeling etc. dan stopt de reactie gewoon. Ook hebben zij geen kritische zaken als een speciaal reactorvat nodig. En er is brandstof genoeg voor eeuwen.
• Het afvalprobleem van generatie 4 centrales is vrijwel opgelost. Deze centrales hebben veel minder afval dat ook minder lang, bijvoorbeeld 300 jaar, bewaard hoeft te worden. Ook kunnen deze centrales het huidige afval onschadelijk maken!
• Thorium minicentrales kunnen in capaciteit variëren van 20%-100% door de warmteopslag in zout. Dat maakt de vijfhoek “Wind – Zon – Opslag – Kleine veilige SMR centrales-Transport” compleet.
• Je kunt met deze centrales veel minder goed kernwapens maken. Dat is een groot voordeel en de reden dat kernmachten ze links hebben laten liggen.
• Deze centrales hebben geen waterkoeling nodig, dus je kunt ze overal neerzetten.
• Generatie 4 centrales zijn hoge temperatuur en lage druk (geen speciaal drukvat meer). Daarmee zijn zij veel breder inzetbaar bijvoorbeeld voor het vergroenen van de industrie.
De huidige ontwikkeling is het opzetten van kleine veilige flexibele centrales (Small Modular Reactors SMR). Klein betekent dat ze in een container passen en overal neergezet kunnen worden. Ook kunnen ze in serie fabrieksmatig geproduceerd worden, wat ze redelijk betaalbaar maakt.
Een prima uitgangspunt is de veelhoek “Wind – Zon – Opslag – Kleine veilige generatie 4 centrales-Transport” als een eenheid te beschouwen. Daarmee heb je meteen de leverzekerheid en het elektriciteit transport opgelost.
Afval van kerncentrales
Klassieke generatie 2 kerncentrales verbranden 3% van de brandstof. De overige 97% is gevaarlijk afval dat tienduizend jaar bewaard moet worden.
Nieuwe generatie 4 kerncentrales verbranden 98% van de brandstof. De overige 2% is afval dat 300 jaar bewaard moet worden.
Bepaalde (snelle neutronen) generatie 4 centrales kunnen het nieuwe en eerdere afval verbranden. Afval van de oude centrales (97% niet opgebrand!) is brandstof voor eeuwen. Daarmee is het afvalprobleem grotendeels opgelost.
Plannen voor kerncentrales in Nederland
Dit zijn Franse EDF generatie 3 centrales. Die centrales zijn sterk gestandaardiseerd en belangrijke componenten zijn over gedimensioneerd. Dat maakt ze voorspelbaar en betaalbaar. Helaas hebben die generatie 3 centrales dezelfde bezwaren als de generatie 2 centrales. De kernenergie hoogleraren in Nederland adviseren daarom te wachten op de nieuwe veelbelovende generatie 4 centrales.
Discussie
In discussies worden bij de nieuwe generatie 4 centrales de bezwaren van generatie 2 genoemd. Dat is niet meer ter zake maar wel heel hardnekkig.
Die nieuwe flexibele en veilige generatie 4 centrales zijn een smeerolie in de energietransitie. Nu is dat nog op de achtergrond, maar als mensen de pijn van de energie transitie echt gaan voelen, dan is zo een smeerolie zeer nuttig en noodzakelijk.
Ook de IPCC scenario’s en de IEA zeggen dat we niet zonder kernenergie kunnen, maar dat is te diepgaand voor dit forum.
“Batterijen zouden te duur zijn”
De IEA en IPCC zeggen dat kernenergie nodig is. Niet iets dat alles oplost maar als puzzelstukje in het geheel. Maar wat betekent dat?
Zij werken met scenario’s die gebaseerd zijn op aannames.
Bijvoorbeeld nu gebruiken we 100% elektriciteit waarvan 10-15% uit zon en wind.
Maar als je alles elektrificeert inclusief industrie, hoeveel is er dan nodig? De schattingen afhankelijk van de aannames variëren van 200-400% met hogere uitschieters.
Dat kan natuurlijk minder zijn als je grootgebruikers verplaatst naar het buitenland. Maar de politiek moet natuurlijk ook naar verdienvermogen en werkgelegenheid kijken. Kortom een ingewikkelde discussie. Ook zijn er (Duitse) studies die zeggen dat je bij elektrificatie en innovatie ook efficiënter gaat werken.
En er zijn ook realistische voorbeelden waarbij de efficiency minder wordt. Bijvoorbeeld nu zitten we in een makkelijk traject van de energie transitie. De mensen die nu isoleren en een 40 graden warmtepomp only nemen, die kopen een nieuwgebouwd huis of zijn meer voorop lopers. Die voorop lopers zijn zeer gemotiveerd met een hoog acceptatie niveau.
Maar er zijn nog heel veel meer woningen waar het isoleren niet zo snel gaat. Vaak worden particuliere verhuurders genoemd, maar ook andere bewoners zien op tegen de kosten. Dat zijn de grote middengroepen. Als we die van het gas willen halen, dan zijn we vaker aangewezen op 70 graden warmtepompen. Die worden al breed getest, maar zo een 70 graden warmtepomp heeft een veel lager rendement dan een 40 graden warmtepomp, dus met een stuk meer elektriciteit gebruik.
Wat betekent dit nu?
De IEA en IPCC zeggen dat kernenergie nodig is. Dat zeggen ze op basis van scenario’s. Afhankelijk van de aannames kan dat meevallen, maar ook tegenvallen. In het meest ideale scenario kun je zonder kernenergie, maar dan neem je wel een risico als de ideale aannames niet uitkomen.
Ook ben je daar afhankelijk van het internationale politieke speelveld. Dan is het verstandig om alle puzzelstukjes inclusief kernenergie beschikbaar te houden. Dat geeft je de broodnodige flexibiliteit om de energietransitie in alle scenario’s overeind te houden.
Daarbij zou ik de generatie 2 centrales willen sluiten. Het ideale scenario zijn de meer flexibele en veilige zeer innovatieve generatie 4 centrales zoals de kernenergie hoogleraren adviseren, maar de Fransen zullen grote druk uitoefenen om hun generatie 3 EDF centrales te kopen.
Recente reacties op de nieuwsberichten