Afval als bron van duurzame grondstoffen

Europese potentie van afvalvergassing

Volgens het rapport kan niet-recyclebaar afval in 2035 theoretisch voorzien in de volledige industriële waterstofvraag van de EU. De EU produceert dan naar verwachting 711 megaton afval. Bij een recyclingdoel van 65% blijft 223 megaton niet-recyclebaar over. Deze hoeveelheid afval zou voldoende zijn voor 100% van de industriële waterstofvraag of 82% van de totale EU-behoefte.

Project Furec: Limburg als voorbeeld

RWE ontwikkelt het Furec-project in Limburg. Dit bestaat uit een fabriek bij Roermond die pellets maakt uit afval. Op Chemelot wordt dit vervolgens vergast tot synthesegas. Daarna wordt het gas gesplitst in waterstof en koolstof. In 2023 ontving RWE €108 miljoen subsidie uit het Europese Innovatiefonds. Voorwaarde is dat het project opschaalbaar is. Daarom onderzocht PwC de bredere toepasbaarheid van de techniek.

Milieuvoordelen en regelgeving

De vergassing levert zuivere CO₂ op die als grondstof dient voor industrieën. Toch wordt deze CO₂ volgens huidige regels als uitstoot gerekend. Zou men de CO₂ onder de Noordzee opslaan, dan telt het niet als uitstoot. Hier zijn dus aanpassingen in beleid nodig. Ook telt Furec-waterstof niet mee als “hernieuwbare brandstof van niet-biologische oorsprong” (RFNBO). Dit maakt het lastiger om afnemers te vinden, ondanks de circulaire oorsprong.

Juridische uitzonderingen mogelijk

De EU biedt ruimte om zogeheten “recycled carbon fuels” uit te zonderen van de verplichte bijmengdoelen. Of Nederland hiervan gebruikmaakt, is nog onduidelijk.

Concurrentie om grondstoffen

Furec moet concurreren met afvalverwerkers om voldoende afval binnen te halen. Zonder financiële prikkels kiezen aanbieders mogelijk voor de hoogste bieder. Overheden kunnen dit beïnvloeden via subsidies of belastingen. Strategy& pleit voor opname van waterstof uit afval in de SDE++-regeling. Zo blijft de prijs concurrerend met fossiele alternatieven.

Geen angst voor lock-in

Urgenda-directeur Marjan Minnesma is positief. Ze waarschuwt wel voor afhankelijkheid van afval op lange termijn. Toch ziet ze op korte termijn vooral kansen. In 2050 zal er immers nog steeds afval zijn. Het gescheiden verwerkingsproces maakt lokale pelletproductie mogelijk, met vervoer naar industriële vergassingslocaties. Zo wordt transport van grote afvalstromen vermeden.

Meer over de energietransitie

Bron: Het onderzoek van PwC-dochter Strategy&