Regenwouden in de uitverkoop

Wanneer “groene longen” veranderen in superemitters

Misschien is dit het moment waarop we eerlijk moeten zijn: het kantelpunt is vermoedelijk al voorbij, en wij doen nog steeds alsof het klimaatakkoord een soort to-do-lijstje is dat we “rustig afvinken”. We noemden regenwouden jarenlang “de groene longen van de aarde”. Klinkt lief, geruststellend. Maar wat zeg je als die longen zijn doorgeslagen en zelf CO₂ staan uit te braken? Afrikaanse bossen, het Amazonegebied, Zuidoost-Azië: grote delen stoten nu méér uit dan ze opnemen. Dat is geen poëzie meer. Dat is orgaanfalen.

Niet het klimaat, maar onze keuzes hakken regenwouden om

106 miljard kilo biomassa per jaar weg in Afrika. Het oostelijke Amazonegebied als CO₂-fabriek. In Canada, Alaska en Siberië complete bosgebieden die in een paar maanden meer uitstoten dan ze in tientallen jaren kunnen vastleggen. Wetenschappers noemen ze “superemitters”. Ik noem het: het brandalarm dat wij met opzet op stil hebben gezet.

En wat doen wij intussen? We voeren een eindeloze polonaise over “haalbaarheid”, “betaalbaarheid” en “draagvlak”. Alsof de natuur aan onze formatie-tafel zit. Alsof regenwouden moeten wachten tot wij onze exceltabellen op orde hebben. We steken meer energie in het masseren van de electorale pijn dan in het voorkomen van ecologische instorting.

Regenwouden vallen om door het grote geld

Wat deze crisis extra cynisch maakt: we weten exact wat wél werkt. Bossen onder lokaal beheer slaan nog steeds veel koolstof op. Veengebieden zijn gigantische CO₂-kluizen – zolang we ze niet droogleggen of platbranden. Gemeenschappen die al generaties met het bos samenleven, beschermen het beter dan welke internationale conferentie ook. Maar zij krijgen kruimels, terwijl het grote geld nog steeds stroomt naar ontbossing, soja, rundvlees en palmolie.

Stelling nemen voor reen geloofwaardig klimaatbeleid

Mijn stelling, en die schuurt: regenwouden worden niet vernietigd “door klimaatverandering”, ze worden vernietigd door beleid. Door keuzes. Ook door onze keuzes, hier. In wat we importeren, subsidiëren, door de vingers zien. Zolang we bossen behandelen als decor in onze klimaatverhalen – leuk voor de campagnevideo, vergeten in de begroting – is al het gepraat over “klimaatdoelen 2050” niets meer dan zorgvuldig geregisseerd klimaattheater.

Regenwouden redden is geen liefdadigheid. Het is harde noodzaak. Wie dat anno nu nog relativeert, kiest in feite voor één ding: versneld op de zelfvernietigingsknop blijven drukken – en dan verbaasd kijken als het systeem crasht.

Meer over klimaatvervuiling