Waarom kritieke grondstoffen zo belangrijk zijn
Kritieke grondstoffen zoals lithium, kobalt, koper en nikkel zijn onmisbaar. Ze zitten in batterijen, windmolens en zonnepanelen. Ook de defensie-industrie kan niet zonder deze grondstoffen. Zonder voldoende en betaalbare grondstoffen stagneert de energietransitie. Ook de Europese economie en veiligheid komen dan onder druk te staan.
Afhankelijk van andere landen
De EU is voor 10 van de 26 kritieke grondstoffen volledig afhankelijk van import. Vaak komen die grondstoffen uit een klein groepje landen, zoals China, Turkije en Chili. Bijna geen enkele ingevoerde grondstof wordt binnen Europa verder verwerkt. Daardoor geven we niet alleen grip op de grondstoffen uit handen, maar ook op de toegevoegde waarde die verwerking oplevert.
Geopolitieke spanningen
De wereldorde verandert snel. Europa wil minder afhankelijk worden van andere landen, bijvoorbeeld voor energie en grondstoffen. De oorlog in Oekraïne laat zien hoe kwetsbaar we zijn. Oekraïne was een belangrijke leverancier van lithium voor groene technologie. Door de oorlog is die aanvoer flink teruggelopen. Ook spanningen rond gebieden als Groenland maken duidelijk dat grondstoffen steeds vaker een geopolitiek drukmiddel vormen.
Belangrijkste EU-leveranciers van geselecteerde kritieke grondstoffen
Grondstoffen uit afval
Een groot deel van onze elektronische apparaten belandt nu als afval bij het grofvuil. Dat is zonde, want e-waste zit vol met kritieke grondstoffen. Volgens de Rekenkamer is recycling van deze grondstoffen technisch haalbaar en vaak al rendabel. Toch worden tien belangrijke grondstoffen helemaal niet gerecycled. Daardoor verdwijnen waardevolle materialen uit de keten, terwijl we ze juist hard nodig hebben.
Hoe Europa slimmer kan omgaan met grondstoffen
De Rekenkamer ziet meerdere oplossingen. Allereerst moet Europa de import van grondstoffen beter spreiden over meer handelspartners. Verder is het nodig om meer productie en verwerking van grondstoffen binnen Europa op te bouwen. Snellere en duidelijkere vergunningstrajecten kunnen daarbij helpen, bijvoorbeeld voor mijnbouw, maar wel zonder de milieuregels af te zwakken.
Daarnaast zijn heldere recyclingdoelen per grondstof nodig. Ook moet elektronisch afval beter worden ingezameld, zodat minder grondstoffen verloren gaan. Daarvoor is meer financiering nodig vanuit Brussel en de lidstaten. De Europese Commissie zegt de meeste aanbevelingen over te nemen. De Rekenkamer hoopt dat dit snel merkbaar wordt, zodat Europa echt minder kwetsbaar wordt op het gebied van grondstoffen.
Bron: Europese Rekenkamer
Geef een reactie
Je moet ingelogd zijn op om een reactie te plaatsen.