Wat is een roestbatterij?
Een roestbatterij is in dit geval dezelfde technologie als een ijzer-luchtbatterij. De naam verwijst naar de werking van de batterij. Tijdens het ontladen oxideert ijzer, oftewel: het roest, waarbij elektriciteit vrijkomt. Tijdens het opladen wordt dat proces weer omgekeerd.
De term roestbatterij is daarmee een begrijpelijke naam voor een breed publiek. Ijzer-luchtbatterij is de technisch preciezere benaming.
Hoeveel stroom is 400 MWh?
De geplande batterij krijgt in de eerste fase een opslagcapaciteit van 400 MWh. Dat komt overeen met 400.000 kWh aan elektriciteit.
Voor veel lezers is zo’n getal lastig te plaatsen. Omgerekend naar huishoudens geeft het meer gevoel bij de schaal. Een gemiddeld huishouden in Nederland gebruikt per dag grofweg 8 tot 12 kWh stroom, afhankelijk van woningtype, gezinsgrootte en seizoen.
Reken je daarmee, dan kom je uit op:
ongeveer 50.000 huishoudens bij 8 kWh per dag
ongeveer 40.000 huishoudens bij 10 kWh per dag
ongeveer 33.000 huishoudens bij 12 kWh per dag
Een voorzichtige en realistische vuistregel is daarom dat 400 MWh neerkomt op het dagelijkse stroomverbruik van ongeveer 35.000 tot 45.000 huishoudens.
Daarbij is wel een nuance nodig. Dit is een theoretische benadering op basis van de energie-inhoud van de batterij. In de praktijk spelen ook verliezen, operationele marges en het maximale vermogen van de installatie mee. Het werkelijke aantal huishoudens dat gedurende zo’n periode van stroom kan worden voorzien, kan daardoor lager uitvallen.
Waarom dat toch bijzonder is
Op het eerste gezicht kan het lijken alsof 400 MWh minder groot is dan verwacht, omdat je er geen complete grote stad dagenlang van kunt voorzien. Maar dat is niet de juiste maatstaf voor dit soort projecten.
De waarde van deze batterij zit niet vooral in het volledig voeden van woonwijken of steden, maar in het tijdelijk opslaan van elektriciteit wanneer het aanbod groot is, om die energie later te gebruiken wanneer de vraag hoger is of het aanbod lager. In een energiesysteem met steeds meer zon- en windstroom wordt dat steeds belangrijker.
Juist omdat duurzame opwek sterk afhankelijk is van het weer, ontstaan er periodes met veel goedkope stroom en periodes waarin elektriciteit schaarser is. Een batterij die energie niet alleen enkele uren, maar tot wel enkele dagen kan vasthouden, kan helpen om die verschillen te overbruggen.
Waarom meerdaagse opslag belangrijk wordt
Veel bestaande batterijen in Nederland zijn vooral geschikt voor kortdurende toepassingen. Ze worden bijvoorbeeld ingezet voor netbalancering, piekafvlakking of handel op korte termijn. Zulke batterijen zijn vaak ontworpen voor opslag van één tot enkele uren.
De geplande batterij van Budget Thuis en Ore Energy richt zich juist op opslagduren van 24 tot 100 uur. Daarmee speelt het project in op een ander type probleem: schommelingen in de beschikbaarheid van wind- en zonnestroom over meerdere dagen.
Dat wordt relevanter naarmate Nederland meer duurzame elektriciteit opwekt. Een zonnige middag of een dag met veel wind kan voor een groot stroomaanbod zorgen. Maar er kunnen ook meerdere dagen zijn met minder zon en minder wind. Langdurige opslag kan helpen om juist die perioden beter op te vangen.
Groot voor Nederlandse begrippen
In Nederlandse context is een batterijproject van 400 MWh groot, zeker als het gaat om één installatie met een duidelijke focus op langdurige opslag. Uit de berichtgeving blijkt bovendien dat de eerste fase waarschijnlijk uit ongeveer 100 gekoppelde containers bestaat. Dat komt neer op gemiddeld ongeveer 4 MWh opslag per container.
Volgens de huidige plannen zou deze eerste fase in 2028 gereed moeten zijn. Waar de batterij precies komt te staan, is nog niet bekendgemaakt. Wel is duidelijk dat de initiatiefnemers ruimte zien voor verdere uitbreiding na de eerste fase.
Voordelen van een ijzer-luchtbatterij
Een van de belangrijkste voordelen van een ijzer-luchtbatterij is het materiaalgebruik. Volgens de betrokken partijen maakt de technologie gebruik van ijzer, water en lucht, in plaats van kritieke grondstoffen zoals lithium, nikkel of kobalt. Ook benadrukken de betrokken partijen dat de technologie niet brandbaar is en in principe met Europese materialen geproduceerd kan worden.
Dat kan voordelen bieden op het gebied van veiligheid, beschikbaarheid van grondstoffen en afhankelijkheid van internationale toeleveringsketens.
Maar ook minder efficiënt dan lithium-ion
Tegenover die voordelen staat dat een ijzer-luchtbatterij minder efficiënt is dan een lithium-ionbatterij. Dat betekent dat een groter deel van de opgeslagen energie verloren gaat tijdens het laden en ontladen.
Daardoor is deze technologie minder geschikt voor toepassingen waarbij snelheid en hoog rendement centraal staan. Voor langdurige opslag kan deze technologie juist interessant zijn, als de kosten per opgeslagen hoeveelheid energie lager liggen en de opslagduur belangrijker is dan maximale efficiëntie.
Wat betekent dit voor huishoudens?
Voor huishoudens betekent dit project niet dat er straks een batterij komt die complete woonwijken rechtstreeks als noodvoorziening van stroom voorziet. De betekenis zit vooral in de manier waarop het energiesysteem als geheel flexibeler wordt.
Langdurige opslag kan helpen om duurzame stroom beter te benutten, prijsschommelingen te dempen en op termijn de afhankelijkheid van fossiele centrales te verkleinen. Daarmee kan zo’n batterij indirect wel degelijk van waarde zijn voor consumenten, ook al merken zij dat niet direct als een aparte stroombron in de wijk.
Conclusie
De geplande roestbatterij van Budget Thuis en Ore Energy is met 400 MWh een groot batterijproject voor Nederlandse begrippen. Omgerekend komt dat neer op het dagelijkse stroomverbruik van ruwweg 35.000 tot 45.000 huishoudens, afhankelijk van het gemiddelde verbruik en praktische verliezen.
Toch zit de echte betekenis van het project niet vooral in dat aantal huishoudens. Wat deze batterij bijzonder maakt, is de opslagduur van 24 tot 100 uur. Daarmee richt het project zich op een vraagstuk dat steeds belangrijker wordt in de energietransitie: hoe ga je om met meerdaagse schommelingen in zon- en windstroom?
Als de plannen doorgaan, kan deze roestbatterij daarmee een opvallende stap zijn in de ontwikkeling van langdurige energieopslag in Nederland.
Bron: Ore Energy, Budget Thuis, TU Delft
Geef een reactie
Je moet ingelogd zijn op om een reactie te plaatsen.