Achterblijvende groei van energiegemeenschappen
In Europa betekenen energiegemeenschappen samenwerkingsverbanden tussen burgers, lokale overheden en kleine bedrijven. Nederland telt vooral energiecoöperaties: samenwerking tussen burgers om lokaal duurzame energie op te wekken. Eind 2024 waren er 702 coöperaties met 140.000 leden. Zij legden samen 115 nieuwe projecten aan: van zonnedaken tot een windpark. Toch blijft het aantal gemeenschappen ver achter bij de verwachtingen van tien jaar geleden. In 2016 stelde de Europese Commissie dat tegen 2030 energiegemeenschappen 17 procent van de windenergie en 21 procent van de zonne-energie zouden leveren. Ook zou in elke gemeente met meer dan 10.000 inwoners een hernieuwbare-energiegemeenschap moeten komen. Die doelstellingen blijken veel te ambitieus.
Verwarring en obstakels remmen de ontwikkeling
De Rekenkamer wijst op verwarring rond de definities van energiegemeenschappen. Er zijn twee Europese richtlijnen: één voor hernieuwbare-energiegemeenschappen en één voor energiegemeenschappen van burgers. Die definities overlappen deels, maar verschillen in toegestane activiteiten en de vereisten voor deelname. Voor bewoners van appartementen is het extra ingewikkeld. Verenigingen van eigenaren kunnen niet zomaar omgevormd worden tot een energiegemeenschap. Hier ontbreekt heldere regelgeving, waardoor bijna de helft van de EU-bevolking eenvoudig niet kan deelnemen. De Rekenkamer pleit voor duidelijke richtsnoeren en praktijkvoorbeelden van de Europese Commissie.
Aanbevelingen om de impasse te doorbreken
De EU moet van ambitieuze doelen meetbare en realistische plannen maken, aldus de Rekenkamer. Doelstellingen moeten SMART worden geformuleerd en opgenomen in nationale energie- en klimaatplannen. Nederland heeft al de belemmeringen en potentie in kaart gebracht en biedt praktische ondersteuning. De Rekenkamer adviseert de Nederlandse overheid om netcongestie tegen te gaan door energieopslag en flexibiliteitsdiensten te stimuleren bij coöperaties. Tot slot zouden energiegemeenschappen een rol moeten krijgen in het bestrijden van energiearmoede. Richtlijnen voor het betrekken van kwetsbare huishoudens en stimuleringsmaatregelen moeten beter worden uitgewerkt én actief worden verspreid.
Geef een reactie
Je moet ingelogd zijn op om een reactie te plaatsen.