Stijgende energieprijzen door conflict Midden-Oosten

Waardoor ontstaan de stijgende energieprijzen?

De oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten zorgt ook voor grote onrust op de energiemarkt. Iran voerde aanvallen uit op energie-installaties in Qatar en die besloot daarna tijdelijk te stoppen met de productie van vloeibaar aardgas. Dat besluit heeft grote gevolgen, omdat Qatar behoort tot de grootste exporteurs van vloeibaar aardgas ter wereld. Europa gebruikt dat gas om tekorten op te vangen sinds het wegvallen van Russisch gas. De Europese gasprijs reageerde hier meteen op en ook op de Amsterdamse gasbeurs steeg de prijs in korte tijd met tientallen procenten. De gasprijs ligt inmiddels boven de vijftig euro per megawattuur. Ook het sluiten van de Straat van Hormuz speelt een grote rol, omdat veel tankers daar olie en gas doorheen vervoeren. Ongeveer een vijfde van het wereldwijde LNG gaat via deze route en als schepen daar niet veilig kunnen varen, raakt de aanvoer van energie verstoord.

Stijgende energieprijzen door conflict Midden-Oosten raken ook de pomp

De onrust op de energiemarkt werkt ook door naar olie en brandstof. Olieprijzen stijgen wanneer handelaren verwachten dat leveringen moeilijker worden en daardoor betalen tankstations meer voor hun voorraad. Automobilisten merken dat vaak snel, doordat adviesprijzen voor benzine en diesel meestal binnen korte tijd hard oplopen. Dat komt doordat olie direct op de wereldmarkt wordt verhandeld. Bij gas werkt iets anders, omdat energieleveranciers het gas vaak maanden vooruit inkopen. Daardoor voelen huishoudens de stijging minder snel op hun energierekening, maar toch kan een aanhoudende crisis uiteindelijk wel tot hogere tarieven leiden.

Europa extra kwetsbaar voor energieproblemen

Europa blijft gevoelig voor schommelingen op de energiemarkt, omdat het continent een groot deel van zijn energie moet importeren. Sinds het wegvallen van Russisch pijpleidinggas speelt vloeibaar aardgas (LNG) bovendien een nog grotere rol in de Europese energievoorziening. Wanneer grote leveranciers, zoals Qatar, tijdelijk uitvallen, ontstaat er daardoor vrijwel direct spanning op de markt. In dat geval moeten  Europese landen concurreren met Aziatische landen voor dezelfde gasleveringen. Daardoor kunnen de prijzen weer verder oplopen. Economen waarschuwen dan ook dat een langdurig conflict in het Midden-Oosten ook economische gevolgen kan krijgen. Zo leiden hogere energieprijzen vaak tot meer inflatie en uiteindelijk tot duurdere producten voor consumenten.

Voor consumenten blijft de belangrijkste vraag hoe lang de crisis aanhoudt. Want hoe langer de onrust aanhoudt, hoe groter de kans dat energie uiteindelijk merkbaar duurder wordt.

Meer over de energietransitie