Prioritering ACM van transportcapaciteit op de schop

Beperkte capaciteit leidt tot prioritering

Normaal gesproken worden aanvragen voor transportcapaciteit op volgorde van binnenkomst behandeld. Door de toenemende schaarste op het stroomnet werd een systeem van prioritering noodzakelijk. De ACM introduceerde daarom in april 2024 het besluit ‘prioriteringsruimte bij transportverzoeken’. Dit besluit maakte het mogelijk om in congestiegebieden bepaalde aanvragen voorrang te geven.

Drie categorieën met voorrang

De ACM bepaalde dat aanvragen uit drie categorieën prioriteit kregen:

1. Congestieverzachters – bedrijven die bijdragen aan extra netcapaciteit, zoals batterijopslag.
2. Veiligheid – essentiële diensten zoals defensie, politie en acute gezondheidszorg.
3. Basisbehoeften – onder meer drinkwaterbedrijven, woningbouw, onderwijs en warmte- en gasnetten.

Bedrijven die in deze categorieën vielen, kregen een voorkeurspositie. Dit leidde echter tot discussies en juridische bezwaren.

Rechter vernietigt besluit

Veertien partijen dienden bezwaar in tegen de prioritering. Zij vonden dat hun sectoren, zoals telecom, openbaar vervoer en afvalbeheer, ten onrechte buiten de lijst vielen. De rechter stelde dertien van hen in het gelijk. Volgens het CBb had de ACM haar besluit onvoldoende gemotiveerd en de betrokken belangen niet zorgvuldig afgewogen. Hierdoor werd het prioriteringskader vernietigd, maar blijft het tijdelijk geldig tot uiterlijk 1 januari 2026.

Europese regels en verduurzaming

Een belangrijk punt van kritiek was dat de ACM haar afweging baseerde op de Europese Verordening Gasleveringszekerheid. De rechter oordeelde dat de ACM breder had moeten kijken en ook andere regelgeving had moeten meenemen. Ook werd verduurzaming in eerste instantie als een prioriteitscategorie overwogen, maar later geschrapt vanwege een gebrek aan een duidelijke definitie. De rechter erkende het risico van een te brede invulling, wat de prioritering zou ondermijnen.

Hoe nu verder met prioritering ?

De ACM heeft aangekondigd de uitspraak te bestuderen en snel met nieuwe richtlijnen te komen. De toezichthouder benadrukt het belang van prioriteit voor maatschappelijk cruciale partijen en zal werken aan een herzien prioriteringskader. Meer duidelijkheid hierover volgt binnenkort.

Meer over de energietransitie

Bron: Uitspraak CBb over prioriteringskader