Koeling zorgt voor verdrievoudiging elektriciteitsgebruik tot 2030

Effect van klimaatverandering

Door de klimaatverandering worden zomers warmer, wat leidt tot de aanschaf van meer vaste en mobiele airconditioners. Airco's verbruiken veel elektriciteit. Echter, de kennis over de vraag naar koeling en de daarmee gepaard gaande energiekosten is nog beperkt. De focus ligt meer op de warmtevoorziening in koude seizoenen, terwijl het koelen van woningen in warme zomers ook essentieel is.

Belang van koelingstransitie

Renee Kooger, onderzoeker bij TNO, merkt op dat bewustwording rondom de noodzaak van een koelingstransitie belangrijk is. Hoewel de warmtetransitie veel aandacht krijgt, is de koelingstransitie eveneens van belang vanwege steeds warmere zomers.

Stijgende vraag naar koeling

TNO voorspelt dat het aantal airconditioners in huishoudens tegen 2030 aanzienlijk zal toenemen. Vanaf 2019 is het aandeel huishoudens met airco’s fors gestegen. Dat aantal groeide van 200.000 naar 1,3 miljoen in 2023, volgens het CBS. TNO verwacht dat ruim 40% van de huishoudens in 2030 ten minste één airco zal hebben. Het aantal airco’s in 2022 was ongeveer 2,2 miljoen, wat in 2030 naar 6,3 miljoen zal stijgen. Factoren zoals betere isolatie, bevolkingsgroei en vergrijzing dragen bij aan de stijgende vraag.

Verwachtingen voor elektriciteitsgebruik

TNO's schatting van het elektriciteitsgebruik door airco's in 2030 is gebaseerd op enkele aannames. Aangezien de data beperkt zijn, wordt uitgegaan van variabelen zoals het gebruik, temperatuurinstelling en de energiezuinigheid van airco’s. Airco’s zouden gemiddeld 35 dagen per jaar, 7 uur per dag worden gebruikt. Het elektriciteitsverbruik stijgt daardoor van 1,6 PJ in 2022 naar 4 PJ in 2030, wat gelijk is aan 5% van het totale huishoudelijk elektriciteitsgebruik.

Alternatieven voor koeling

Volgens Kooger is een enorme versnelling van elektriciteitsgebruik onnodig, omdat er alternatieven zijn voor airco’s. Buitenzonwering, ventileren bij koeler buitenweer, en tuin- of balkonbeplanting dragen bij aan natuurlijkere verkoeling.

Onzekerheden in onderzoek

Hoewel TNO de toename in elektriciteitsgebruik erkent, zijn er onzekerheden in de voorspellingen. Verondersteld wordt dat airconditioners volledig belast draaien, wat in werkelijkheid zelden gebeurt. Daarnaast zijn variabelen zoals aankoopgedrag, aircovermogen en rendement nog onzeker. Verder sluiten lucht-water- en bodemwarmtepompen in nieuwbouwwoningen mogelijk airco's uit, wat de voorspelde toename kan reduceren.

Meer over de energietransitie

Bron: TNO rapport