Energietransitie en grondstoffen
Het mondiale Zuiden beschikt over het grootste deel van de cruciale grondstoffen voor de energietransitie. De Democratische Republiek Congo bezit ruim 70 procent van alle kobalt, onmisbaar voor batterijen in elektrische auto’s. Toch hoort Congo nog steeds bij de armste landen ter wereld. Oxfam laat in het rapport Unjust Transition zien hoe de huidige energietransitie de kloof tussen rijke en arme landen vergroot. Landen met veel grondstoffen kampen met milieuschade, landroof en mensenrechtenschendingen. Tegelijk verdienen ze amper aan hun eigen bodemschatten.
Oude patronen in een nieuw jasje
De energietransitie kan landen in het mondiale Zuiden juist kansen bieden. Zij hebben 95 procent van het kobalt, 75 procent van het lithium, 65 procent van het nikkel en 90 procent van de zeldzame aardmaterialen. Toch blijven de opbrengsten vooral hangen in rijke landen. Oneerlijke handels- en investeringsregels drukken prijzen en beperken lokale waardecreatie. Congo houdt slechts 14 procent van de waarde van zijn kobaltvoorraad over. In Latijns-Amerika gaat bijna de helft van de wereldwijde lithiumvoorraad schuil, maar de landen ontvangen slechts 10 procent van de uiteindelijke waarde.
Geld stroomt de verkeerde kant op
Bijna 70 procent van het mondiale potentieel voor wind- en zonne-energie ligt in het mondiale Zuiden. Toch vloeit het merendeel van de investeringen naar de Verenigde Staten, de Europese Unie en China. Latijns-Amerika ontvangt slechts 3 procent van de investeringen in schone energie, Afrika en Zuidoost-Azië ieder 2 procent. In Sub-Sahara Afrika heeft 85 procent van de bevolking geen elektriciteit, terwijl de stroomkosten bijna twee keer zo hoog zijn als in rijke landen. De landen met de grootste behoefte aan betaalbare energie krijgen zo het minste steun.
Afspraken energietransitie zijn onmisbaar
De rijkste 10 procent van de wereldbevolking verbruikt meer dan de helft van alle energie. De armste helft krijgt toegang tot slechts 8 procent. Een eerlijker verdeling van energiegebruik en opbrengsten kan de vraag van alle landen in het mondiale Zuiden dekken. Op de VN-klimaattop in Brazilië werd onderhandeld over internationale regels voor een rechtvaardige energietransitie. Nederland zal dan ook zijn klimaatfinanciering en eigen CO₂-reductiedoelen moeten waarmaken. Alleen met eerlijke handelsafspraken wordt de energietransitie haalbaar voor alle landen.
Oxfam: Unjust Transition (2025)
Meer over de energietransitie
Bron: Oxfam
Geewizz
Op het gevaar af hier helemaal afgebrand te worden kan ik me toch niet helemaal vinden in de conclusies van Oxfam. Er stroomt wel geld naar de z.g. arme landen. Hierboven wordt bv. Congo aangehaald als een van de armste landen.
Dat is niet nodig als de lokale overheden daar wat er binnenkomt niet in eigen zak zouden steken Zie bv : Corruption Perceptions Index (CPI) van Transparency International daar staat Congo op 20 op een schaal van 0 tot 100 waar 0 zeer corrupt is.
De Democratische Republiek Congo behoort daarmee tot de landen waar corruptie in de publieke sector het sterkst wordt waargenomen. Corruptie en wanbeheer van overheidsgelden dragen bij aan de extreme armoede in het land, ondanks de natuurlijke rijkdommen. Er zijn onderzoeken geweest die aantoonden hoe staatsgeld werd gestolen door de regerende elite, wat de roep om meer transparantie en verantwoordingsplicht heeft aangewakkerd. Wetten tegen corruptie bestaan wel, maar worden zeer slecht geïmplementeerd, waardoor ambtenaren vaak straffeloos corruptie kunnen plegen.
In z’n algemeen zou je kunnen zeggen dat de landen die veel grondstoffen hebben tevens de meest corrupte landen zijn.
Ik vind de conclusie dat de rijke westerse wereld die landen leegtrekken dan ook niet helemaal terecht.
Waarbij ik niet voorbij wil gaan aan het feit dat wij als rijke westerse wereld ook een verantwoording hebben ten opzichte van de bevolking in die landen en we er ons voor zouden moeten inzetten dat die soort corrupte overheden zo snel mogelijk worden geelimineerd….maar dat zal wel utopisch denken zijn van mijn kant.