Bidirectioneel laden

Hoe werkt bidirectioneel laden

Bidirectioneel laden maakt de elektrische auto geschikt voor het opslaan van energie en het leveren van energie aan het stroomnet of de apparatuur in huis. De elektrische auto is dan je eigen opslagbatterij. Voor het bidirectioneel laden heb je, naast een geschikte elektrische auto (met omvormer) ook een slimme laadpaal, een slimme meter en een energiemanagementsysteem (EMS) nodig. Er zijn verschillende vormen van bidirectioneel laden:

Geschikte elektrische auto's voor bidirectioneel laden

De vraag naar elektrische auto's die bidirectioneel kunnen laden groeit en dat zien we ook terug. Steeds meer autofabrikanten rusten hun modellen uit met bidirectioneel laden. Enkele voorbeelden van elektrische auto's die hiermee zijn uitgerust: Audi Q4 e-tron (V2X), BYD ATTO 3 (V2L), Hyundai Inster (V2L), Hyundai Ioniq 5 (V2L), Kia EV9 (V2X), Nissan Leaf (V2HG), Renault E-tech (V2X).

Ontwikkeling en uitdagingen

Hoewel de ontwikkeling van elektrische auto's die kunnen terugleveren gestaag voortuitgang boekt, zijn er nog enkele uitdagingen te overwinnen. Zo moeten autofabrikanten er voor zorgen dat het bidirectioneel laden ook werkt. Niet alle autofabrikanten activeren de juiste software of voldoen aan de Europese protocollen en standaardisatie. Deze moeten sowieso nog breed worden uitgerold. Vervolgens moet de RDW (Rijksdienst Wegverkeer) deze auto's nog goedkeuren om ervoor te zorgen dat ze de weg op mogen.

Stroomnet en terugleveren

Om de stroom uit de batterij van de elektrische auto te mogen terugleveren moet deze voldoen aan de technische eisen van het stroomnet, zodat daar geen onbalans ontstaat. Deze eisen zijn nu nog niet volledig bekend, maar deze duidelijkheid wordt eind 2026 verwacht en op Europees niveau vastgelegd in het Requirements for Generators (RfG). Hierbij zijn ook de meetspecificaties van onder andere de laadpalen belangrijk, welke weer in een ander protocol worden vastgelegd. Als laatste, maar zeker niet onbelangrijk moet de communicatie tussen de laadpaal en de elektrische auto voldoen aan het juiste protocol. Vanaf 1 januari 2027 moeten alle laadpunten hier al aan voldoen.

Fiscale uitdagingen

Ook moeten de belastingregels worden aangepast om ervoor te zorgen dat consumenten niet dubbel belasting betalen voor het laden en ontladen van hun elektrische auto. Bijvoorbeeld als de elektrische auto geladen is met netstroom, vervolgens stroom teruglevert en daarna weer afneemt voor een nieuwe laadsessie. Fiscaal is dat nog lastiger als de elektrische auto ook nog eens met zonnestroom geladen is.

Invloed batterij elektrische auto

De invloed van bidirectioneel laden op de kwaliteit van de accu is ook een zorg. De kwaliteit van batterijen in elektrische auto's is de afgelopen jaren wel sterk verbeterd. Het opladen en ontladen (cyclen) van de batterij, waarbij deze tussen de 20 en 80 procent wordt gehouden, kan het capaciteitsverlies mogelijk beperken, maar ook hier zijn nog ontwikkelingen nodig.

Wanneer gaan we bidirectioneel laden?

Vanaf 2030 geldt er een wettelijke verplichting dat alle laadpalen het bidirectioneel laden ondersteunen. Dit wordt vastgelegd in de AFIR-regelgeving. Voor die tijd moet de overheid de regelgeving hebben aangepast en moeten autofabrikanten een oplossing bedenken voor de batterijdegradatie en de juiste protocollen hebben toegepast. Ook zal de markt voor geschikte laadpalen en auto's moet groeien, waardoor deze een stuk betaalbaarder worden. De komende jaren staat er dus veel te gebeuren.

Netcongestie en bidirectioneel laden

Ondertussen heeft Utrecht zichzelf alvast uitgeroepen tot de eerste bidirectionele stad ter wereld. De stad Utrecht is een echte voorloper op gebied van bidirectioneel laden en is inmiddels gestart om deze techniek in te zetten tegen netcongestie. Elektrische auto's met de V2H-techniek worden sinds medio 2025 ingezet om stroompieken en stroomdippen op te vangen. Zo worden de elektrische auto's geladen als er veel zonnestroom wordt opgewekt en ontladen als de energievraag groter is dan voorzien. Utrecht hoopt op deze manier het stroomnet optimaal te ondersteunen in de strijd tegen netcongestie.

De voordelen en nadelen van bidirectioneel laden

Een belangrijkste voordeel van bidirectioneel laden met de batterij van de elektrische auto is dat deze een grotere capaciteit heeft dan de gemiddelde thuisbatterij. Hierdoor kun je veel energie opslaan, wat handig is als je zonnepanelen hebt of wilt handelen op de energiemarkt. Bovendien kan de elektrische auto op deze manier een belangrijke rol spelen in het ontlasten van het stroomnet. Een nadeel is dat de techniek nog lang niet is doorontwikkeld en de juiste wet- en regelgeving nu nog ontbreekt. Daarnaast is een elektrische auto voor een gemiddeld huishouden nog steeds niet voldoende betaalbaar.