Waarom kritieke grondstoffen zo belangrijk zijn
Kritieke grondstoffen zoals lithium, kobalt, koper en nikkel zijn onmisbaar. Ze zitten namelijk in batterijen, windmolens en zonnepanelen, maar ook de defensie-industrie kan niet zonder deze grondstoffen. Zonder voldoende en betaalbare grondstoffen stagneert niet alleen de energietransitie, maar komt ook de Europese economie en veiligheid onder druk te staan.
Afhankelijk van andere landen
De Europese Unie is voor 10 van de 26 kritieke grondstoffen volledig afhankelijk van import uit andere landen. Vaak komen deze grondstoffen uit een politiek onrustige landen, zoals China, Turkije, Brazilië, Argentinië, Chili en zelfs Rusland. Bijna geen enkele ingevoerde grondstof wordt binnen Europa verder verwerkt. Daardoor geven we niet alleen grip op de grondstoffen uit handen, maar ook op de toegevoegde waarde die verwerking oplevert.
Geopolitieke spanningen
De wereldorde verandert snel. Europa wil daarom voor energie en grondstoffen minder afhankelijk worden van andere landen. De oorlog in Oekraïne laat de afgelopen jaren goed zien hoe kwetsbaar Europa is. Oekraïne was namelijk een belangrijke leverancier van lithium voor groene technologie, maar door de oorlog is die aanvoer flink teruggelopen. Ook spanningen rond gebieden als Groenland maken duidelijk dat grondstoffen steeds vaker een geopolitiek drukmiddel kunnen vormen.
Belangrijkste EU-leveranciers van geselecteerde kritieke grondstoffen
Grondstoffen uit afval
Een groot deel van onze elektronische apparaten belandt nu gewoon als afval bij het grofvuil. Dat is zonde, want elektronische afval (e-waste) zit vol met kritieke grondstoffen die we goed kunnen hergebruiken. Volgens de Europese Rekenkamer is het recyclen van deze grondstoffen technisch haalbaar en vaak heel erg rendabel. Toch worden tien belangrijke grondstoffen helemaal niet gerecycled, waardoor waardevolle materialen uit de keten verdwijnen, terwijl we ze juist hard nodig hebben.
Hoe Europa slimmer kan omgaan met grondstoffen
De Rekenkamer ziet hiervoor meerdere oplossingen. Allereerst moet Europa de import van grondstoffen beter spreiden over meerdere handelspartners. Verder is het nodig om meer productie en verwerking van grondstoffen binnen Europa op te bouwen. Snellere en duidelijkere vergunningstrajecten kunnen daarbij helpen, bijvoorbeeld voor mijnbouw, maar dan wel zonder de milieuregels af te zwakken.
Daarnaast zijn heldere recyclingdoelen per grondstof nodig. Ook moet elektronisch afval beter worden ingezameld, zodat minder grondstoffen verloren gaan. Daarvoor is meer financiering nodig vanuit Brussel en de lidstaten. De Europese Commissie zegt de meeste aanbevelingen over te nemen. De Europese Rekenkamer hoopt dat dit snel merkbaar wordt, zodat Europa echt minder kwetsbaar wordt op het gebied van grondstoffen.
Bron: Europese Rekenkamer
Geef een reactie
Je moet ingelogd zijn op om een reactie te plaatsen.