Nederland laat ontzettend veel groene stroom liggen

Voorjaarszon en najaarswind drukken hun stempel op het energieverbruik

In totaal werd er 16 Petajoule aan hernieuwbare energieproductie afgeschakeld, tegenover 12 Petajoule in 2024, waardoor kostbare duurzame energie verloren ging. Zon en wind blijven de belangrijkste bronnen voor de groei van hernieuwbare energie, met een groei van de zonproductie met 17 Petajoule. De windproductie daalde licht in het rustige voorjaar, maar windparken op zee hielden het jaartotaal bijna gelijk.

Het effect van warmtepompen en biomassa

Warmtepompen dragen ook een steeds meer bij aan het energieverbruik in Nederland en vervangen stap voor stap gasgestookte verwarmingssystemen. In 2025 kwamen er naar schatting 176.000 warmtepompen bij, waardoor er nu rond de 920.000 warmtepompen zijn geïnstalleerd. Hun bijdrage aan de hernieuwbare energieverbruik steeg naar ongeveer 37 Petajoule, ruim 2 procent van de totale energievraag. De bijstook van biomassa groeide licht met 2 Petajoule, doordat kolencentrales vaker draaiden met een aandeel biobrandstof. Duurzame brandstoffen voor transport namen waarschijnlijk ook toe, maar definitieve cijfers over hun bijdrage ontbreken nog. Daarom tellen deze brandstoffen nog niet mee in de officiële groeicijfers van de hernieuwbare productie.

Overschotten drukken de prijs en beïnvloeden het energieverbruik

Het aantal uren waarbij het energieaanbod hoger lag dan de energievraag steeg. Dit zorgde voor extreem lage of zelfs negatieve stroomprijzen. Producenten schakelden daarom vaker opwekinstallaties uit of konden de stroom niet kwijt op het volle stroomnet, waardoor er verspilling ontstond. In 2025 waren er 585 uur met negatieve prijzen, ongeveer 7 procent van alle uren en fors meer dan de 458 uren in 2024.

Virtuele elektrolyser laat zien wat mogelijk is

Met genoeg opslagcapaciteit hadden windturbines en zonnepanelen gewoon kunnen blijven draaien, zonder verspilling van duurzame elektriciteit. Opslagbatterijen zijn uitermate geschikt voor het opvangen van korte pieken, terwijl elektrolysers heel goed langdurige overschotten kunnen omzetten in waterstof. Een virtuele elektrolyser laat zien dat er in 2025 ongeveer 1.400 draaiuren mogelijk waren geweest. Uiteindelijk kwam 57 procent van onze elektriciteitsvraag in 2025 uit groene energiebronnen, tegen 54 procent een jaar eerder. Zonder het uitzetten van opwekinstallaties had dit aandeel rond de 60 procent gelegen, vooral door betere benutting van overschotten. Tegelijk groeit de stroomvraag de komende jaren sterk, wat vraagt om meer hernieuwbare opwek én slimme opslag.

Manieren om energie op te slaan

Bron: Energieopwek.nl, Entrance.eu