[Leo Lenting]

Dat “onze” Nederlandse infrastructuur ten aanzien van elektriciteitsvoorzieningen een behoorlijke achterstand heeft opgelopen is algemeen bekend en dus geen geheim. Daarmee kan naast de warmtepompen hetzelfde voor de (toekomstige) laadpalen worden voorspeld.

De opmerking dat een installateur die geen kabel naar de meterkast kan berekenen moet stoppen met het aansluiten van PV’s ben ik het helemaal mee eens. Echter vraag ik me tegelijk af of men zich daarmee realiseert hoe groot die groep eigenlijk is…

Wij voeren met enig regelmaat metingen conform NEN-EN 50160 uit en constateren daarbij dat er door energiebedrijven (met name in stedelijke omgevingen waarbij er sprake is van een relatief sterk net) zelden niet wordt voldaan. Dit in tegenstelling tot NEN-EN 50160 metingen in landelijke omgevingen. Bovendien als wij worden ingeschakeld bij problemen van omvormer-uitval als gevolg van te hoge spanning ligt dat voornamelijk in landelijke omgevingen aan de netbeheerder terwijl dit in stedelijke omgevingen en/of bij bedrijven vaker aan het installatieontwerp te wijten valt. Daarbij sluit ik zeker niet uit dat de scherp voorgeschreven grenswaarden van het ontwerp bij PV installaties deels zijn beïnvloed door het probleem van ons “geweldige” infrastructuur.

Het onder de aandacht brengen van de te dunne voedingskabels in de woningen/bedrijven zelf is dus op basis van eigen waarnemingen in het veld en wordt in deze post mijn inziens enigszins onderbelicht.

[Leo Lenting]

Een van de fenomenen die zich voordoen bij toepassing van PV-systemen is spanningsopdrijving. Spanningsopdrijving doet zich voor in het AC-gedeelte van de installatie, vanaf de omvormer tot aan de distributietransformator.
Het begrip spanningsverlies mag als bekend worden verondersteld. Elke geleider heeft weerstand. Wanneer er stroom door een weerstand loopt, ontstaat een spanningsval. In bijlage 52.G van NEN 1010:2015 wordt een grenswaarde genoemd van 3 % voor verlichting en van 5 % voor overig gebruik. De spanningsverliezen dienen echter bij voedingen van omvormers substantieel lager te zijn.
Spanningsopdrijving is een vorm van spanningsverlies. Wanneer de omvormer stroom gaat leveren, ontstaat er een spanningsval over de geleiders tot de transformator. In plaats van een enkele spanningsbron kent de installatie dus twee spanningsbronnen. Het distributienet is een relatief sterk net. Hierdoor zal de spanning op de omvormer hoger worden.
De spanning op de AC-aansluiting van de omvormer kan dermate hoog oplopen dat de omvormer om veiligheidsredenen uitschakelt. Volgens 2.4.2 van de Netcode Elektriciteit is de maximale spanning waarbij een omvormer moet uitschakelen, 253 V (aanspreeksnelheid van 2 s bij 110 % van de nominale netspanning).
Spanningsopdrijving is een indicatie van een relatief hoge netimpedantie. De oorzaak kan liggen in de eigen installatie waarbij bekabeling niet juist is gedimensioneerd (te dunne kabels).
Spanningsopdrijving en/of een te hoge netimpedantie kunnen leiden tot vermogensverlies in geleiders, rendementsverlies door uitschakelen van de omvormer, beperking van de levensduur door onnodig vaak uitschakelen van de omvormer en invloed van een continu hoge spanning op andere installatieonderdelen.
Resumé: Om spanningsopdrijving te voorkomen dient men:
1) Bij calculeren van nieuwe systemen wordt een maximaal spanningsverlies van 1 % geadviseerd.
2) Bij oplevering moet de circuitimpedantie worden gemeten. Zie 61.3.11 van NEN 1010:2015. Door deze te meten op het aansluitpunt én bij de omvormer kan het verschil worden bepaald.
3) Indien een PV-installatie wordt aangesloten op een bestaande aansluiting, verdient het aanbeveling om voor aanvang van de werkzaamheden de circuitimpedantie te meten.
4) Om compatibiliteitsproblemen te voorkomen, behoort de installatie te worden aangemeld bij de netbeheerder (www.energieleveren.nl).

Wij constateren (helaas) maar al te vaak dat installatiebedrijven van PV installaties geen of onjuiste kabelberekeningen uitwerken waardoor de voedingskabels naar de omvormers onvoldoende zijn gedimensioneerd met spanningsopdrijving als gevolg.

[Auteur]

Antwoorden