Alles over zonnepanelen

Zelf energie opwekken met zonnepanelen is verreweg de eenvoudigste manier om zelf duurzame energie te produceren. In dit artikel vertellen we je uitgebreid wat je moet weten over zonnepanelen. Wat doen ze? Welke soorten zijn er? Wat leveren ze op?

Wat zijn zonnepanelen?

Een set zonnepanelen bestaat meestal uit een omvormer, een zonnepaneel, framewerk en aansluitkabels. Gemiddeld wek je met 1 zonnepaneel tussen de 250 en 300 kWh per jaar op. De technische levensduur is minimaal 25 jaar, maar na deze 25 jaar werken de panelen nog steeds goed alleen leveren ze vaak nog maar maximaal 85 procent van het oorspronkelijke vermogen. Meer over de omvormer

Zonnecellen van silicium

Een zonnepaneel bestaat uit meerdere zonnecellen. De meeste zonnecellen zijn gemaakt van een laag silicium.  Om van dit silicium een halfgeleider te maken voegt men aan de bovenkant een laagje fosfor toe en aan de onderkant een laag borium. Vervolgens plaatst men dit geheel tussen twee glasplaten, die samen een zonnepaneel vormen.

Werking van zonnepanelen

Als er zonlicht op het zonnepaneel schijnt komen er elektronen los uit de bovenkant van het paneel. Er ontstaat een “vrij elektron” met een bijbehorend gat. De elektronen kunnen maar één kant op, omdat er vanwege een ongelijke ladingverdeling een elektrisch veld ontstaat. Hierdoor ontstaat er een spanningsverschil tussen de boven- en onderkant van het paneel. Door deze kanten op elkaar aan te sluiten gaat er over de draad stroom lopen.

Welke zonnepanelen zijn er?

Een zonnepaneel bestaat uit meerdere zonnecellen, die worden opgeladen door de zon. Een zonnecel vangt lichtstralen op die zorgen voor een stroming van elektronen, waardoor er elektriciteit ontstaat. De metalen laag in de zonnecel slaat deze energie vervolgens op. Om een zonnepaneel te vormen zijn er dus een groot aantal zonnecellen nodig. De meest gebruikte zonnecellen zijn de monokristallijne of de polykristallijne.

Monokristalijnne zonnepanelen

De meeste zonnepanelen hebben monokristallijne zonnecellen. Deze zijn duurder in aanschaf dan polykristallijne panelen, maar wel efficiënter. Een monokristalijne zonnepaneel is in vele kleuren verkrijgbaar en geschikt voor zowel grote als kleine daken.

Polykristallijne zonnepanelen

Zonnepanelen met polykristallijne zonnecellen zijn minder efficiënt dan monokristallijne panelen. De productiekosten liggen wel een stuk lager, waardoor de polykristallijne zonnepaneel wel een stuk goedkoper is. Ze zijn zeer geschikt voor grote daken. Je herkent dit zonnepaneel aan zijn opvallende blauwe kleur.

Microkristallijne zonnepanelen

Een dunne-film zonnepaneel is vaak dunner, waardoor het paneel flexibel is. Deze microkristallijne zonnepaneel wekt meer elektriciteit op per vermogen, maar juist minder per oppervlakte, omdat ze meer ruimte nodig hebben. Ook bij hoge temperaturen werken dunne-film panelen uitstekend.

Hoeveel zonnepanelen liggen er in Nederland?

Belangrijk om te weten over zonnepanelen

Wat kosten zonnepanelen en wat leveren ze op?

Onderstaande overzicht is opgesteld op basis van de gemiddelde prijs in 2022 (inclusief installatiekosten en btw). De opbrengst is op basis van 90 procent van het vermogen en gaat uit van een optimale dakopstelling, zonder schaduw. De huidige elektriciteitsprijs ligt rond de 40 cent per kWh, maar in onderstaande tabel hanteren we 20 cent per kWh. De verwachting is dat de huidige hoge kWh-prijs op korte termijn weer daalt.

terugverdientijd zonnepanelen 2022

Prijs van zonnepanelen

De prijs van zonnepanelen daalde tot aan 2021 elk jaar met ongeveer met 25 procent, maar daar maakte de coronacrisis in 2021 een einde aan. Voor het eerst sinds 10 jaar steeg de prijs met maar liefst 28 procent. Dit kwam niet alleen door Corona, ook de stijging van de grondstofprijzen en energieprijzen hadden hier invloed op. De verwachting is dat de prijs in 2022 weer zal dalen.

Gemiddelde terugverdientijd

De gemiddelde terugverdientijd ligt normaliter tussen de 7 en 10 jaar, bij een kWh-prijs van 20 cent. Hoe hoger de elektriciteitsprijs, hoe sneller de zonnepanelen zijn terugverdiend. Op basis van de huidige elektriciteitsprijs verdien je de zonnepanelen al binnen 5 jaar terug. Dit komt onder andere door de gunstige salderingsregeling. Andere belangrijke factoren voor de terugverdientijd zijn de ligging, het soort zonnepaneel, het onderhoud, maar ook de plaats waar je woont.

Opbrengst zonnepanelen per regio

Voor de opbrengst van je zonnepanelen maakt het dus nogal uit waar je in Nederland woont. In onderstaande afbeelding zie je hoeveel kWh per kWp de theoretische opbrengst is per regio in Nederland.

Opbrengst-zonnepanelen-2022

Onderhoud en schoonmaken zonnepanelen

Onderhoud aan zonnepanelen is belangrijk om het rendement zo optimaal mogelijk te houden. Ook voor de veiligheid is dit natuurlijk belangrijk. Het advies is om één keer per 3 jaar de installatie te laten controleren door een erkend installatiebedrijf. Maak de zonnepanelen ook af en toe schoon met water en een zachte doek of laat hiervoor een specialist langskomen.

Verzekeren zonnepanelen

Bij een eigen woning vallen de zonnepanelen onder je opstalverzekering. Geef wel aan je verzekeraar door dat je zonnepanelen hebt geplaatst. Voor mensen met een huurwoning vallen de zonnepanelen onder de opstalverzekering van de huurvereniging. Hier hoef je dus geen meerkosten voor te berekenen. Technische mankementen vallen niet onder de opstalverzekering.

Geschiktheid dak

Om te controleren of jouw dak geschikt is voor het plaatsen van zonnepanelen maak je gebruik van de Zonatlas. Deze handige website laat op een eenvoudige manier het potentieel voor zonnepanelen van jouw dak zien. Naar de Zonatlas.

Oplossingen voor schaduwvorming

Speciale optimizers of micro-omvormers lossen (deels) het rendementsverlies door schaduwvorming op. Als je gebruik maakt van micro-omvormers heb je geen string-omvormer meer nodig. Bij optimizers is dat nog wel het geval. Sommige installatiebedrijven bieden standaard optimizers aan, maar deze leveren niet altijd het gewenste voordeel op. Laat je hierover dus goed informeren. Meer over power optimizers.

Ideale ligging 

Voor een optimaal rendement is de ideale ligging normaal gesproken pal op het zuiden. Wat de ideale ligging is hangt ook af van je persoonlijke woonsituatie. In sommige gevallen levert juist een oost-west opstelling van de zonnepanelen een hoger rendement. De ideale hellingshoek ligt zo tussen de 30 en 40 graden. Het is daarnaast ook belangrijk om schaduwvorming zoveel mogelijk te voorkomen.

Dakopstelling Oost-west tot Noord
Dakopstelling Zuid tot Oost-west

De aansluiting in de meterkast

Voor een gemiddelde set zonnepanelen van 3,5 KWp (12 panelen) heb je voldoende aan een standaard aansluiting van 1×35 ampère. Als je meer plaatst, dan moet je de aansluiting laten wijzigen naar 3×25 ampère. De eenmalige kosten hiervoor verschillen per netbeheerder, maar liggen zo rond de 250 euro. De jaarlijkse kosten blijven gelijk. Voor installaties boven de 17 KWp (56 zonnepanelen) moet je rekening houden met extra jaarlijkse kosten. Bij een wijziging van de aansluiting zit gratis een slimme meter inbegrepen. Voor meer informatie neem je contact op met je netbeheerder. Zoek hier je netbeheerder.

Vervangen elektriciteitsmeter

De meeste mensen hebben tegenwoordig een slimme meter in de meterkast. Deze is standaard geschikt om de teruglevering van de zonnepanelen te meten. Als je nog geen geschikte meter hebt, dan vraag je deze aan bij de netbeheerder. Meestal vervangt de netbeheerder de meter gratis voor je. Check hier of jouw meter geschikt is.

Wijzigen groepenkast

Op een bestaande groep in de meterkast mag je maximaal 3 zonnepanelen plaatsen. Dit zijn meestal Plug & Play setjes met een maximaal vermogen van 600 Watt. In alle andere situaties moeten de zonnepanelen zijn aangesloten op een vrije groep. Aan het aansluiten van zonnepanelen op de meterkast zijn strenge eisen en richtlijnen verbonden. Lees hier meer over de eisen en richtlijnen.

Kies voor een gecertificeerde installateur

Als je een installatiebedrijf kiest, maak dan de keuze voor een installatiebedrijf dicht in de buurt die gespecialiseerd is in het plaatsen van zonnepanelen. Selecteer hieronder “zonnepanelen” als product en de provincie waar jouw installateur vandaan moet komen, om uit te komen bij de beste installateur van zonnepanelen in jouw regio.

Geen subsidie voor particulieren

Voor particulieren is er op dit moment geen subsidie beschikbaar. Scholen, theaters en sportverenigingen die een klein zonproject starten op een kleinverbruikersaansluiting ( t/m 3×80 ampère) kunnen gebruik maken van de ISDE subsidie. Meer over de ISDE subsidie.

Salderingsregeling

De salderingsregeling is een fiscale regeling voor consumenten en bedrijven met een kleinverbruikersaansluiting die elektriciteit terugleveren aan de energieleverancier. De huidige salderingsregeling blijft sowieso tot 2023 bestaan, maar wordt richting 2031 wel afgebouwd. Na deze periode ontvang je dan een vaste vergoeding voor de teruglevering van jouw zonnepanelen. Deze vergoeding spreek je af met de energieleverancier in het energiecontract. Om een vergoeding te krijgen moet de meter in de meterkast geschikt zijn voor de registratie van teruglevering. Check hier of jouw meter geschikt is.

Btw terugvragen

Meestal kun je ook de btw over de aanschaf en installatie van zonnepanelen terugkrijgen. Deze vorder je bij De Belastingdienst terug. Meer over btw terugvragen.

Zelf zonnepanelen installeren doe je zo

Wist je dit over zonnepanelen?

  • De terugverdientijd van zonnepanelen ligt tussen de 7 en 10 jaar. Snel terugverdiend dus!
  • Een zonnepaneel is hetzelfde als een zonneboiler. Met een zonneboiler verwarm je alleen water.
  • Een zonnepaneel gaat sowieso 25 jaar mee. Let wel op de degradatie van zonnepanelen.
  • De degradatie van een zonnepaneel bepaalt de kwaliteit. Na 25 leveren de meeste zonnepanelen nog maar 80 procent van het oorspronkelijke vermogen.
  • Een optimizer voorkomt dat je opbrengst verliest bij schaduw, omdat deze de opbrengst per paneel afzonderlijk regelt. Micro-omvormers doen dit ook!
  • PV staat voor “Photo Voltaïsch”. Dit zijn eigenlijk de zonnecellen in het zonnepaneel.

Video: Ervaringsdeskundige met zonnepanelen

  • Nuttige pagina?
  • 21   1