Omvormer van zonnepanelen

De omvormer voor zonnepanelen is misschien wel het belangrijkste onderdeel van de hele zonnepaneleninstallatie en verdient daarom minstens zoveel aandacht als de zonnepanelen zelf. In dit artikel vertellen we wat een omvormer voor zonnepanelen doet en welke soorten er zijn.

Wat doet een omvormer?

De omvormer (ook wel inverter genoemd) zet de binnenkomende gelijkstroom van de zonnepanelen om naar wisselstroom. Hierdoor is de stroom meteen te gebruiken in de woning of het bedrijf. De technische levensduur van de inverter is korter dan die van de zonnepanelen en ligt gemiddeld tussen de 5 en 10 jaar. Houd er daarom rekening mee dat je deze minimaal één keer moet vervangen binnen de levensduur van de set zonnepanelen.

Serie of parallel geschakeld

Er zijn 2 manieren om zonnepanelen aan te sluiten, serie en parallel geschakeld. Bij een in serie geschakelde omvormer valt de hele set uit, als 1 zonnepaneel defect raakt. Als 1 zonnepaneel in de schaduw ligt, functioneren de andere zonnepanelen dus net zo slecht. Bij parallel geschakelde omvormers is er op elk zonnepaneel een aparte power optimizer geïnstalleerd. Deze zorgen voor een optimale opbrengst per paneel. Hierdoor heb je minder last van een slecht presterend zonnepaneel.

zonnepanelen-serie-of-parallel-geschakeld

Wel of geen display

De meeste (nieuwe) omvormers hebben een digitaal display waarop je de totale opgewekte elektriciteit van de zonnepanelen afleest. Afhankelijk van het merk en type is het vaak ook mogelijk deze te verbinden met een app op je smartphone of een uitleesapparaat in de meterkast. Vraag de leverancier of fabrikant wat hierin de mogelijkheden zijn.

Technische ruimte of op zolder

Omvormers hangen meestal vlakbij de zonnepanelen. De afstand van de zonnepanelen tot de omvormer moet namelijk zo kort mogelijk zijn om energieverlies te voorkomen. In de praktijk hangt deze op zolder of in een technische ruimte, maar (bijna) nooit in de meterkast.

Opwekken en terugleveren

De opgewekte elektriciteit die de omvormer laat zien is altijd hoger dan de teruglevering die je afleest op de elektriciteitsmeter in de meterkast. Het verschil tussen de opgewekte elektriciteit en de teruglevering is het directe verbruik vanaf de zonnepanelen in huis. Je bespaart dus meteen als je zonnepanelen energie opwekken en bijvoorbeeld de wasmachine aan staat. Meer over opwekken en terugleveren.

Zo ziet een omvormer eruit

Micro-omvormers

Micro-omvormers zijn kleine omvormers die direct op het zonnepaneel gemonteerd zijn. Je hebt dus per zonnepaneel (soms per 2 zonnepanelen) een omvormer nodig. Het grote voordeel ten opzichte van een normale string-omvormer is dat de opbrengst van de hele set zonnepanelen niet afhankelijk is van het slechts presterende zonnepaneel. Hierdoor heeft schaduwvorming een minder negatief effect op de opbrengst van de zonnepanelen. Een micro-omvormer kost tussen de 100 en 300 euro, afhankelijk van het vermogen. Fabrikanten beweren dat micro-omvormers een technische levensduur van 25 jaar hebben, maar dit is nog bewezen in de praktijk. Bekende merken die micro-omvormers leveren zijn Enphase en SolarEdge.

zonnepanelen met micro omvormers

Power optimizers

Een power optimizer is een klein kastje met daarin losse MPP-trackers. Optimizers zijn rechtstreeks aangesloten op een zonnepaneel en zorgen ervoor dat elk zonnepaneel afzonderlijk het hoogste vermogen geeft. Op deze manier heeft de set zonnepanelen minder last van panelen die in de schaduw liggen of een minder gunstige ligging hebben. Met een aparte optimizer is het niet nodig om een omvormer te hebben met MPP-trackers, die in verhouding duurder zijn. Een power optimizers kost gemiddeld 60 euro, voor 16 zonnepanelen ben je dus 960 euro extra kwijt. De technische levensduur is 25 jaar en de meeste leveranciers gegeven ook deze garantie. Let op, je hebt niet altijd voordeel van optimizers, weeg dit dus goed af tegen de kosten en het voordeel wat je er van hebt. Bekende leveranciers van optimizers zijn Honeybee, Solaredge en Tigo Energy.

MPP-trackers

Een Maximum Power Point tracker is een elektronisch apparaatje dat in de omvormer zit. Een MPP-tracker zorgt ervoor dat de stroomproductie bij omvormers zo hoog mogelijk is bij een geldende temperatuur en lichtintensiteit. Het apparaat berekent voortdurend de optimale verhouding tussen de spanning (Volt) en het vermogen (Watt), zodat de set zonnepanelen steeds het hoogst mogelijke vermogen levert. De meeste omvormers hebben 1 of 2 MPP-trackers. Hoe meer MPP-trackers er aanwezig zijn, hoe beter dit is voor de opbrengst. De MPP-trackers zitten in de string omvormer en regelen de optimale verhouding niet per zonnepaneel, zoals de micro omvormer of power optimizer wel doet, maar voor de hele set.

Vermogen afstemmen

Je haalt de maximale opbrengst uit de zonnepanelen met een omvormer die qua vermogen 15% kleiner tot 10% groter is dan het vermogen (in Wattpiek) van de zonnepanelen. De zogenaamde nominale vermogensverhouding moet tussen de 85 en 110% liggen. Dit komt ook de levensduur van de inverter ten goede.

Vermogen zonnepanelen

Het vermogen (in Wattpiek) van de zonnepanelen is bepaald onder ideale omstandigheden (25° Celsius, specifieke zoninstraling etc.). In Nederland zijn de omstandigheden niet altijd ideaal, waardoor fabrikanten de toelaatbare belasting van omvormers bepalen op basis van instralingsgegevens van het KNMI. Ook hierdoor is het gebruikelijk dat het vermogen van de zonnepanelen hoger is.

Voorbeeld

Een vermogensverhouding van bijvoorbeeld 100% levert geen extra opbrengst op ten opzichte van een omvormer met een vermogensverhouding van 85%. Een hoger vermogen van de inverter zal de investering alleen maar groter maken, terwijl de opbrengst gelijk blijft.

Playlist: Hoe werkt een omvormer?

zelf zonnepanelen installeren

Wist je dat?

  • een omvormer zwaar belast moet worden voor een betere opbrengst? Tussen de 80% en 110% van het wattpiek vermogen is prima.
  • je met micro-omvormers of optimizers een betere opbrengst hebt bij schaduwvorming?
  • een omvormer zonder transformator een hogere opbrengst geeft. Deze maakt ook minder lawaai.
  • de omvormer zo dicht mogelijk bij de zonnepanelen geplaatst moet worden?
  • een omvormer die groter is een hoger rendement geeft?
  • Nuttige pagina?
  • 27   1