Door de toename van uitstoot van schadelijke broeikasgassen stijgt de temperatuur van onze aarde. De opwarming van de aarde heeft als gevolg dat ons klimaat veranderd.

Opwarming van de aarde

Met opwarming van de aarde verstaan we de stijging van de wereldtemperatuur vanaf de 19e eeuw. Sinds 1880 is de temperatuur met gemiddeld 0,9 graden gestegen. In het huidige tempo zal dit, volgens recente onderzoeken, in het jaar 2100 verdubbeld zijn naar 1,8 graden tot zelfs 6 graden Celsius. Deze stijging lijkt klein, maar heeft enorme gevolgen voor het klimaat en dus de levenskwaliteit op aarde.

De gevolgen de groeiende uitstoot van schadelijke gassen zien we pas over tientallen jaren. Op dit moment voelen we al de consequenties van de uitstoot in de afgelopen 100 jaar. Zo is het aantal planten en wilde dieren tussen 1970 en 2012 met maar liefst 58 procent afgenomen. Het tempo waarin de ijskappen smelten is toegenomen tot 219 miljard ton per jaar. 5 jaar geleden was dit nog 76 miljard ton. Als gevolg hiervan steeg de zeespiegel van 0,2 mm tot 0,6 mm per jaar.

Door het vele gebruik van fossiele brandstoffen, het grootschalig kappen van bos en consumeren van vlees zit er maar liefst 40 procent meer koolstofdioxide in de lucht dan tweeënhalf eeuw geleden. De oorzaak van de opwarming van de aarde is een groot discussiepunt.

Invloed van de mens

De mens heeft wel invloed, maar niet bekend is hoe groot onze invloed is op de verandering van ons klimaat. Feit is wel dat we ons gedrag kunnen verduurzamen en de uitstoot van schadelijke broeikasgassen kunnen beperken.

Als er niets veranderd dan zijn de gevolgen niet te overzien. Ook de mens zal dan met uitsterven bedreigd worden als we niet ingrijpen. Welke veranderingen staan ons nog meer te wachten:

  • Droogte; meer kans op bosbranden, mislukken van oogsten, verschuiving klimaatzones, uitsterven landdieren en planten en extreme hitte.
  • Water; stijging van de zeespiegel, meer overstromingen, smelten poolijs, uitsterven waterdieren en planten en drinkwater tekort.
  • Volksgezondheid; meer en nieuwere ziektes, drinkwater te kort, meer doden ten gevolge van extreme hitte en voedselschaarste.

De mensheid lijkt steeds bewuster te worden van de noodzaak om uitstoot van schadelijke broeikasgassen tegen te gaan. Een voorbeeld hiervan zijn de klimaatafspraken die wereldleiders in 2015 maakten in Parijs.

Verzakking Nederland Bodem

Uit de nieuwe bodemkaart van NCG blijkt dat de Nederlandse bodem sneller en meer zakt dan werd verwacht. Vooral in veen- en kleigebieden is deze daling duidelijk merkbaar. De actuele bodemkaart maakt onderscheid tussen de diepe oorzaken van bodemdaling en de effecten in de bovenste laag. Deze verzakking in de bovenste laag wordt veroorzaakt door gaswinning, maar ook door de verandering in het klimaat. Hete zomers drogen de veengronden uit, waardoor bodemverzakking sneller optreed. Dit proces is onomkeerbaar. Volgens het NCG kan het huidige tempo waarin de Nederlandse bodem verzakt enorme consequenties hebben voor het Nederlandse landschap en historische binnensteden.

Bodemkaart

Het project bodemdalingskaart.nl is een initiatief van het NCG. Voor het eerst is gebruik gemaakt van een integrale combinatie van radarsatellieten, GPS, en absolute zwaartekrachtmetingen om de verzakking in kaart te brengen. De kaart geeft goed weer hoe serieus het probleem in Nederland is.

Global Footprint Network (GFN) houdt elk jaar bij wanneer de mens meer grondstoffen, energie en brandstoffen verbruikt, dan de aarde in een jaar kan vernieuwen. De dag dat dit kantelpunt wordt bereikt noemen we Earth Overshoot Day.

Ecologisch voetafdruk

Het GFN maakt diverse berekeningen van de invloed die de mensheid heeft op onze aarde. De Ecologische Voetafdruk (footprint) wordt vergeleken met de biocapaciteit en het vermogen van de aarde, om onze afval (o.a. Co2) te absorberen. De overschotdag markeert de dag waarop onze ecologische voetafdruk, de biocapaciteit van de aarde overschrijdt.

2018

De wereldwijde Earth Overshoot Day werd in 2018 al op 1 augustus behaald. In 1970 was maar liefst 152 dagen later. De Nederlandse overschotdag was al op 14 april. Volgens de berekeningen van GFN zou de mensheid eigenlijk 1,7 aarde nodig hebben, om aan onze energie- en voedselbehoefte te voldoen.

Soorten broeikasgassen

Broeikasgassen komen van nature voor in onze atmosfeer. Voor de overlevingskans van de mens zijn deze gassen ook noodzakelijk. Aan de andere kant heeft de uitstoot van teveel schadelijke broeikasgassen, zoals Co2, behoorlijke consequenties voor onze aarde.

Co2 is de afkorting van koolstofdioxide. Het wordt ook wel koolzuurgas genoemd. Het is opgeslagen in fossiele brandstoffen (aardolie, steenkolen, aardgas) en komt weer vrij bij het verbranden. Co2 is ook opgeslagen in bomen en komt weer vrij als het hout verbrand wordt of wegrot.

Koolstofdioxide is voor ruim de helft verantwoordelijk voor de huidige temperatuur van de aarde. Naast Co2 zijn er echter nog meer (schadelijke) broeikasgassen.

Methaan

CH4 is een sterk broeikasgas: 1 kilo methaan heeft hetzelfde effect als 28 kilo Co2. Methaan komt vooral vrij bij veeteelt, verbouwen van rijst en uit afvalstortplaatsen. Methaan is voor 16 procent verantwoordelijk voor klimaatverandering.

Lachgas

N20 is een zeer sterk broeikasgas: 1 kilo lachgas heeft hetzelfde effect als 265 kilo Co2. Lachgas komt vooral vrij bij grond dat bemest is met kunst- of dierlijke mest.

Waterdamp

Waterdamp is ook een broeikasgas, maar wordt niet uitgestoten door de mens. Dit gas komt voor in warme lucht en door de opwarming van de aarde wordt ook de lucht steeds warmer. Het broeikaseffect van waterdamp versterkt zichzelf dus.

Fluorgas

Fluorgas is een zeer sterk broeikasgas. Deze komt vooral voor in spuitbussen, airco’s en koelkasten.

Klimaatakkoord

In 2015 sloten 194 landen wereldwijd in Parijs het Klimaatakkoord. Deze werd officieel op 22 april 2016, de Dag van de Aarde, ondertekend. In het Klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt om de uitstoot van schadelijke broeikasgassen voor 2050 met 100% te reduceren ten opzichte van het jaar 1990.

Elk jaar wordt er een klimaatconferentie gehouden, steeds in een andere stad. Tijdens deze klimaatconferentie worden (bindende) afspraken gemaakt om de klimaatdoelen te realiseren. Daarnaast wordt er een tussenstand opgemaakt om te kijken of er landen zijn die hun afspraken niet nakomen en wellicht extra maatregelen moeten nemen.

Klimaatdoel

Het belangrijkste klimaatdoel is de 100% reductie van de uitstoot van schadelijke broeikasgassen ten opzichte van 1990. Dit doel moet in 2050 gerealiseerd zijn. Om dit doel te behalen maken veel landen een eigen klimaatakkoord met klimaatafspraken. Nederland wil in 2030 een emissie-reductie van 49% behalen.

Opwarming van de aarde

Om de opwarming van de aarde te stoppen is het behalen van het klimaatdoel belangrijk. Voor 2030 moet de reductie van schadelijke broeikasgassen al 45% zijn, zodat de opwarming onder de 1,5 graad blijft. In de huidige situatie stevent de wereld af op een opwarming van ongeveer 3 graad.

IPCC-rapport

Het IPCC (Intergovernmental Panel Climate Change) stelde kortgeleden in een rapport vast dat het behalen van het klimaatdoel een lastig karwei gaat worden.

Zelf minder Co2 uitstoten

Er zijn veel manieren waarop we allemaal kunnen bijdragen aan het verkleinen van onze voetafdruk en het uitstoten van schadelijke broeikasgassen. Hieronder vindt u meerdere tips en trucs die ook nog een besparing in uw portemonnee kunnen opleveren.

De manier waarop wij ons vervoeren is voor 24 procent verantwoordelijk voor onze gehele Co2-uitstoot. Dit komt neer op 5,4 ton per jaar.

Maatregelen:

  • Neem vaker de fiets bij korte ritjes
  • Neem openbaar vervoer in plaats van de auto
  • Voorkom onnodige vliegreizen
  • Koop een kleinere (zuinigere) auto
  • Koop een plug-in hybride of elektrische auto
  • Pas het rijgedrag aan: zet de motor af bij stoplichten, schakel op tijd, check de bandenspanning

Ons consumptiegedrag is voor 25 procent verantwoordelijk voor onze gehele Co2-uitstoot. Dit komt neer op 5,6 ton per jaar.

Maatregelen:

  • Minder vlees eten
  • Eet voedsel zonder dierlijke producten
  • Seizoensgebonden en lokale producten eten
  • Voorkom voedselverspilling

Ons energieverbruik is voor 18 procent verantwoordelijk voor onze gehele Co2-uitstoot. Dit komt neer op 4,0 ton per jaar.

Maatregelen:

  • Verwarm zuinig en zet de kachel een graadje lager
  • Koop energiezuinige apparaten
  • Was op lagere temperatuur en droog de was buiten
  • Douche maximaal 5 minuten en gebruik een zuinige douchekop
  • Schaf een zonneboiler of zonnepanelen aan
  • Pas vloer-, dak- of spouwmuurisolatie toe

Onze woning en inrichting daarvan is voor 15 procent verantwoordelijk voor onze gehele Co2-uitstoot. Dit komt neer op 3,3 ton per jaar.

Maatregelen:

  • Koop duurzame meubels
  • Koop tweedehands meubels
  • Gebruik gerecyclede producten in de woning
  • Geef meubels en producten een tweede kans (kringloop)
  • Koop minder (snel) nieuwe meubels en producten

Vrijetijdsbesteding en studeren is voor 11 procent verantwoordelijk voor onze gehele Co2-uitstoot. Dit komt neer op 2,4 ton per jaar.

Maatregelen:

  • Studeer dichterbij huis
  • Reis per fiets of openbaar vervoer
  • Deel de (tijdelijke) woonruimte met anderen
  • Voorkom lange reizen met korte duur
  • Eet niet te vaak buiten de deur
  • Gooi geen rotzooi op straat, maar gebruik de prullenbak

Kledingconsumptie is voor 5 procent verantwoordelijk voor onze gehele Co2-uitstoot. Dit komt neer op 1,2 ton per jaar.

Maatregelen:

  • Koop duurzame kleding
  • Tweedehandse kleding (kringloop) kopen
  • Lokaal geproduceerde kleding aanschaffen
  • Koop kleding zonder dierlijke producten

Persoonlijke verzorging is voor 3 procent verantwoordelijk voor onze gehele Co2-uitstoot. Dit komt neer op 0,6 ton per jaar.

Maatregelen:

  • Koop dierproefvrije verzorgingsproducten
  • Koop duurzame verzorgingsproducten
  • Douche niet langer dan 5 minuten
  • Laat de kraan niet stromen tijdens het tandenpoetsen
  • Gebruik minder verzorgingsproducten
  • Was deze pagina nuttig?
  • ja   nee
Deel deze pagina: